Uzasadnienie
R.J. w dniu 30 maja 2016 r. złożył do sądu administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 3 czerwca 2016r. wnioskodawca został wezwany do złożenia odpisu skargi, której dotyczy wniosek. Z zawartego w ww. wezwaniu pouczenia wynikało, że nieusunięcie braku wniosku w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem.
Stosowne wezwanie do uzupełnienia braku wniosku zostało doręczone R.J. w dniu 16 czerwca 2016 r. W ustawowym terminie wnioskodawca nadesłał do sądu odpis skargi.
Następnie zarządzeniem sędziego z dnia 18 czerwca 2016r. wezwano R.J. do wyjaśnienia, kiedy zapoznał się z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2016r., nr [...] – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję. Jednocześnie wezwano wnioskodawcę do uprawdopodobnienia braku winy w zachowaniu terminu do złożenia skargi na ww. decyzję, poprzez złożenie stosownych wyjaśnień.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona do sądu z adnotacją: "Zwrot nie podjęto w terminie". W związku z tym zarządzeniem sędziego uznano, że ww. przesyłkę doręczono z dniem 25 lipca 2016 r.
Następnie zarządzeniem sędziego z dnia 2 sierpnia 2016 r. odpis wniosku R.J. z dnia 30 maja 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odpisem tej skargi (stanowiącym załącznik do wniosku) przesłano organowi administracji celem ustosunkowania się do jego treści.
W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi ustosunkowało się merytorycznie do jego treści, a następnie wniosło o odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Pismami z dnia 8 sierpnia 2016 r. R.J. ustosunkował się do wezwania sądu z dnia 18 czerwca 2016 r. i jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ww. wyjaśnień.
W dniu 17 sierpnia 2016 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi ustalono, że do dnia dzisiejszego nie wpłynęła żadna skarga R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2016 r., nr [...]. Jedyny egzemplarz odpisu "skargi" Kolegium otrzymało wraz z sądowym wezwaniem do ustosunkowania się do treści wniosku R.J. z dnia 30 maja 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję. Jednakże odpis "skargi" został potraktowany wyłącznie jako załącznik do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II SO/Łd 66/16 odrzucił wniosek.
Jak wskazał Sąd, wnioskodawca nie wykonał zasadniczego polecenia sądu z dnia 28 czerwca 2016 r. – nie wyjaśnił, kiedy zapoznał się z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2016 r., nr [...]. R.J. tymczasem ograniczył się tylko do wskazania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast uchybienie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. również skutkuje odrzuceniem wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. Zatem brak wykazania przez wnioskodawcę, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania tej czynności, uniemożliwiał sądowi merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
Ponadto zdaniem WSA w Łodzi R.J. nie spełnił formalnych przesłanek, o których mowa w art. 87 § 3 i § 4 p.p.s.a. Nie tylko bowiem nie złożył wniosku za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, ale przede wszystkim nie wniósł jednocześnie do organu skargi do sądu, czyli nie dokonał czynności, której terminowi uchybił. Nie uczynił tego do dnia orzekania przez Sąd pierwszej instancji. Z powoływanego wcześniej przepisu art. 87 § 4 p.p.s.a. wynika wprost, że nie można przywrócić terminu dla czynności, która nie została dokonana. Nadesłanego przez wnioskodawcę odpisu "skargi" z dnia 27 maja 2016r. nie sposób potraktować jako wykonanie obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 1 p.p.s.a. Dlatego zarówno sąd, jak i organ administracji potraktowały ów odpis "skargi" wyłącznie jako załącznik do wniosku o przywrócenie terminu, niewywołujący żadnych skutków procesowych.
W świetle przedstawionych okoliczności Sąd pierwszej instancji uznał wniosek R.J. za niedopuszczalny, co uzasadniało jego odrzucenie na podstawie art. 88 p.p.s.a. W tej też sytuacji bezprzedmiotowe stało się w ocenie tego Sądu rozpoznanie wniosku R.J. z dnia 8 sierpnia 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stało się bezprzedmiotowe.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.J. Wskazał, że nie radzi sobie sam z postępowaniem z uwagi na jego zawiłość. Podniósł, że źle zinterpretował wezwanie Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie wyjaśnił, kiedy zapoznał się z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2016 r., nr [...]. Potwierdzić również należy, że R.J. nie złożył wniosku za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i wraz z wnioskiem nie wniósł jednocześnie do organu skargi do sądu, czyli nie dokonał czynności, której terminowi uchybił. Okoliczności te przemawiały za uznaniem wniosku za niedopuszczalny. Zgodnie zaś z art. 88 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Jednocześnie zapatrywania tego nie mogły podważyć uwagi zawarte w zażaleniu dotyczące nieporadności skarżącego. Już bowiem w wezwaniu z dnia 8 czerwca 2016 r. pouczono go (pkt 2), że może wnieść o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wystąpił jednak z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy dopiero 10 września 2016 r., a zatem już po wydaniu skarżonego postanowienia.
Z uwagi na powyższe zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.