Postanowienie NSA z 23 marca 2010 r., I OZ 197/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. i M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1770/09 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi T. K. i M. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) września 2009 r., nr (...) w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1770/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) września 2009 r., nr (...) w sprawie ze skargi T. K. i M. K. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z (...) czerwca 2009 r., nr (...) o odmowie uwzględnienia wniosku stron w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie w Dzielnicy W. przy ul. P., stanowiącą część działki ewidencyjnej nr (...). W skardze na przedmiotową decyzję strony zamieściły wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który nie został w ogóle umotywowany. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż z treści uzasadnienia skargi nie wynika na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli T. K. i M. K. podnosząc, iż Sąd pierwszej instancji w sposób błędny przyjął, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazywało na konkretne okoliczności przemawiające za pozytywnym jego rozpatrzeniem.

Sąd pierwszej instancji nie wziął bowiem pod uwagę dokumentów złożonych wraz ze skargą, z których wynika, że działka nr (...) jest własnością skarżących od 1963 r., zarejestrowaną w księdze wieczystej nr (...) i nigdy nie była we władaniu Skarbu Państwa. Skarżący poczynili nakłady celem wybudowania ogrodzenia oraz obsadzenia spornej nieruchomości roślinami, co ich zdaniem podniesie estetykę otoczenia i nie będzie kolidowało z ruchem ulicznym. Podkreślili, że sporna część ich działki nigdy nie była wykorzystywana dla celu prowadzenia ruchu ulicznego. Podnieśli, że powoływanie się na art. 73 Ustawy z dnia 13 października 1998 "Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną" w ich przypadku jest bezzasadne, ponieważ teren ich działki nigdy nie był zajęty pod drogę publiczną, na dowód czego przedstawili wypis z rejestru gruntów i inne dokumenty zawarte w załącznikach.

W konsekwencji uznali, iż działka stanowi ich własność i nie wyrazili zgody na jej nieodpłatne odebranie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana (vide postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 99/09, z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 8/09, z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II GZ 327/08, z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 355/08, z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1266/08, z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OZ 810/08).

Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (vide postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09 oraz postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07).

Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest przy tym wystarczający sam wniosek strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być natomiast poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt I FZ 393/08 oraz postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04, niepubl.).

Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje zatem, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest właśnie wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Należy mieć ponadto na uwadze, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter wpadkowy. Sąd na tym etapie ocenia spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek, udzielenia tymczasowej ochrony prawnej, wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi (vide postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1315/08).

Jednocześnie należy podnieść, iż wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania Sądu. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Wobec tego nawet wówczas gdy strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej, Sąd nie ma obowiązku wydania żądanego orzeczenia.

Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Trafnie bowiem zauważył Sąd I instancji, że wobec całkowitego braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) września 2009 r., nr (...), niemożliwym było dokonanie oceny zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący ponadto nie wykazali, że jeśli decyzja zostanie wykonana przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego, wówczas może nastąpić konkretne wydarzenie, które będzie miało charakter nieodwracalny.

Przystępując do rozpoznania pozostałych kwestii podniesionych w zażaleniu należy zauważyć, iż zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 P.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach ustawy P.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania, z reguły o charakterze wpadkowym (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09).

W konsekwencji rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jakiekolwiek zarzuty odnoszące się do meritum sprawy powołane w zażaleniu na ww. postanowienie nie mogły mieć zastosowania w niniejszym postępowaniu, którego rolą jest wyłącznie ocena czy w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu czy nie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z 197 §2 zażalenie oddalił.