Postanowienie NSA z 27 maja 2022 r., I OZ 197/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1972/21 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił K. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1972/21 oddalił skargę K. S. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z 25 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie wiedziała, że na 17 listopada 2021 r. została wyznaczona rozprawa w niniejszej sprawie. Skierowaną w tym temacie do niej korespondencję odebrała jej matka A. S., która nie poinformowała jej o tym fakcie i nie przekazała jej listu. O rozprawie dowiedziała się dopiero 19 stycznia 2022 r., kiedy to podczas wykonywania prac domowych znalazła skierowany do niej list z Sądu, w którym znajdowało się zawiadomienie o terminie rozprawy. Skarżąca wyjaśniła także, że jej matka jest osobą po przebytym udarze w dniu 15 listopada 2014 r. Z tego powodu posiada zaniki pamięci i zdarza się jej, że traci orientację w otaczającej ją rzeczywistości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że podniesione w przywołanym wniosku okoliczności nie wskazują na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powoływanie się na fakt, że zawiadomienie o terminie rozprawy odebrane zostało przez matkę skarżącej, w ocenie Sądu I instancji, nie oznacza, że skarżąca nie miała świadomości o toczącym się postępowaniu sądowym, gdyż to ona wystąpiła osobiście do Sądu ze skargą. W konsekwencji, musiała liczyć się z doręczaniem jej korespondencji sądowej na wskazany przez nią adres. Skarżąca nie dochowała należytej staranności, wymaganej od osoby podejmującej czynności w postępowaniu przed sądem. Dbając o własne interesy winna bowiem zadbać o takie zorganizowanie odbioru korespondencji sądowej, aby to nie wywołało dla niej negatywnych konsekwencji procesowych. Tym bardziej, że miała świadomość problemów zdrowotnych swojej matki i związanych z tym zanikami pamięci. Skarżąca powinna zadbać, aby dorośli domownicy byli poinformowani o nieodbieraniu korespondencji skierowanej do niej lub też o konieczności przekazywania informacji o przesłanej z Sądu korespondencji. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa jest przesłanką odmowy przywrócenia jej uchybionego terminu. W świetle powyższego, w ocenie Sądu I instancji, niedochowanie przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych. Dodatkowo Sąd I instancji zauważył, że w postępowaniu przed organem I instancji, jak i II instancji całość korespondencji kierowanej do skarżącej odbierana była przez jej matkę i nie skutkowało to tym, aby skarżąca po terminie złożyła odwołanie od decyzji I instancji, czy też skargę do Sądu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca ponowiła argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo wyjaśniła, że dotychczas odbierane przesyłki mama zawsze jej przekazywała, w związku z czym nie przypuszczała, że może dojść do sytuacji, w której nie poinformuje jej o korespondencji sądowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że strona nie wykazała braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co skutkować musiało odmową przywrócenia terminu.

Jak trafnie wskazał Sąd I instancji nieprzekazanie skarżącej przesyłki odebranej przez mamę, u której po przebytym kilka lat temu udarze występują zaniki pamięci, nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu. Skarżąca miała świadomość, że u jej mamy występują objawy zdrowotne, które mogą spowodować ujemne skutki dla interesów skarżącej, zwłaszcza w czasie toczącego się postępowania sądowego. Za brak staranności i niedbanie o własne interesy uznać należy sytuację, w której skarżąca zdając sobie sprawę z choroby mamy i możliwych jej konsekwencji, nie podjęła żadnych działań mających na celu zabezpieczenie doręczenia jej korespondencji. Tym bardziej, że skarżąca wiedziała o wszczętym postępowaniu sądowym i mogła spodziewać się korespondencji w tej sprawie. Absolutnie nie do zaakceptowania jest wytłumaczenie skarżącej, jakoby nie podjęła takich działań, gdyż dotychczas mama zawsze przekazywała jej odbieraną korespondencję. Pozostając bierna wobec okoliczności, że mama odbiera kierowaną do niej korespondencję, mimo świadomości jej choroby, skarżąca godziła się na ryzyko z tym związane, również na możliwość zaistnienia negatywnych skutków w postaci uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Powyższe wskazuje, że skarżąca nie zadbała w sposób należyty o własne interesy w tym zakresie, co wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.