Uzasadnienie
Zarządzeniem z 7 grudnia 2017 r., IV SA/Po 1172/17, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał adwokata T. P. do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi A. O., G. K., R. S., R. C., B. G., D. G., J. C., I. J., M. J., M. P., B. S., B. S., P. S., M. S., A. O., B. P.-A., A. A., J. S., R. S., K. K., S. P., L. S., J. S., M. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian danych ewidencyjnych w kwocie 200 złotych od każdego z pozostałych skarżących – razem 3400 złotych, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.).
Jednocześnie Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do wyjaśnienia w czyim imieniu uiścił wpis sądowy w kwocie 200 złotych (stanowiący załącznik do skargi), wskazując że każdy ze skarżących winien uiścić wpis od skargi po 200 złotych z tym, że małżonkowie winni uiścić wpis solidarnie. Pismem z 13 grudnia 2017 r. pełnomocnik poinformował, że wpis od skargi w wysokości 200 złotych został uiszczony w imieniu skarżącej A. O. Zażalenie na powyższe zarządzenie w imieniu skarżących wniósł adwokat T. P., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie art. 214 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., Poz. 1369, dalej jako: "p.p.s.a.") polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie skarga wnoszona przez 24 skarżących nie jest pismem wnoszonym przez osoby, których uprawnienia lub obowiązki związane w przedmiotem zaskarżenia są wspólne i w związku z tym winna zostać opłacona oddzielnie przez każdego ze skarżących, podczas gdy w niniejszej sprawie skarga dotyczy wspólnych praw i obowiązków skarżących, a zatem podlega jednej opłacie.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący są owszem właścicielami odrębnych lokali, jednak wszystkie zarzuty skargi, jak i całe postępowanie administracyjne w I i II instancji dotyczą wyłącznie statusu nieruchomości, której to skarżący są współwłaścicielami, tj. nieruchomości wspólnej. Przedmiotem działalności organów w postępowaniu administracyjnym była wyłącznie aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej nieruchomości gruntowej, ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działek [...] i [...] (tzw. księga gruntowa). Jak wynika z treści tej księgi wieczystej skarżący są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Niniejsza sprawa dotyczy zatem jednej nieruchomości, której skarżący są współwłaścicielami. Postępowanie w żadnym fragmencie nie dotyczyło odrębnej własności lokali, w szczególności przedmiotem postępowania nie była aktualizacja danych dotyczących odrębnych lokali, których właścicielami są skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Zgodnie z treścią § 2 powołanego przepisu, pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wynikająca z cytowanego przepisu zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości, wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania.
Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty (por. postanowienie NSA z 26 maja 2009 r., II OSK 767/09). Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku, albowiem mamy wówczas do czynienia z taką samą podstawą faktyczną, a nie wspólnością praw i obowiązków skarżących, czyli chodzi jedynie o takie samo, a nie o to samo uprawnienie (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
Tym samym w związku z regulacją zawartą w art. 214 § 2 p.p.s.a., skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez skarżących podlegać powinna jednej opłacie, ponieważ wnoszą ją skarżący będący współwłaścicielami nieruchomości, którzy z tego tytułu, a więc z prawa do jednej nieruchomości (działki), będącej przedmiotem współwłasności, wywodzą swe uprawnienia. Jej przedmiotem jest materia dla nich wspólna, wywodząca się ze wspólnego prawa. Oznacza to, że zachodzi między nimi tzw. współuczestnictwo materialne. Tak więc żądanie skarżących uchylenia zaskarżonego zarządzenia o uiszczeniu wpisu w kwocie 3400 zł jest uzasadnione, albowiem jak wynika z akt sprawy, skarżący jako współwłaściciele powinni byli uiścić solidarnie wpis od skargi w wysokości 200 zł, a nie 3400 zł.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.