Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło zażalenie W. I. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1387/09 o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczącego wydania oryginału dokumentów dołączonych do akt sprawy z jego skargi na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów. W uzasadnieniu zarządzenia Przewodniczący wskazał, że skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. nie sprecyzował o wydanie jakich konkretnie dokumentów wnosi, zatem pismo to nie spełniało wymogów formalnych pisma procesowego, o których mowa w art. 46 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) umożliwiających nadanie mu dalszego biegu. Konsekwencją więc niewykonania przez skarżącego wezwania Sądu w trybie art. 49 § 1 i § 2 p.p.s.a. do uzupełnienia braków formalnych pisma, było pozostawienie pisma bez rozpoznania.
W wyniku wstępnego badania zażalenia W. I., Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, iż nie został pobrany wpis sądowy od tego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesyłając zażalenie wraz z aktami sprawy zaznaczył, że zażalenie to z mocy ustawy zwolnione jest od wpisu sądowego. Stanowisko to nie jest prawidłowe z następujących przyczyn: Po pierwsze, sprawa ta nie należy do rodzaju spraw wymienionych w art. 239 pkt 1 p.p.s.a. Po drugie, przedmiotem postępowania zażaleniowego w tej sprawie jest kwestia legalności zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego, wydanego w trybie art. 49 § 2 p.p.s.a. Nie powinno budzić wątpliwości, że od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, wydane na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., tj. z innej przyczyny niż nieuiszczenie należnej opłaty sądowej, należy pobrać wpis sądowy.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowiącym, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (a pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia szczegółowo wymienione w art. 194 § 1 p.p.s.a., a także na zarządzenia przewodniczącego jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art. 198 p.p.s.a.). Ustawodawca w art. 230 § 2 nie rozróżnił zażaleń na postanowienia sądu i na zarządzenia przewodniczącego, zatem należy interpretować, że co do zasady zażalenie podlega wpisowi w obydwu tych przypadkach.
Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 220 § 4 p.p.s.a., gdyż zwolniono od wpisu sądowego zażalenia wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz zażalenie na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Ratio legis tego przepisu sprowadza się do zwolnienia strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od środka odwoławczego w sytuacji, gdy jej wcześniejsze pismo procesowe powodujące konieczność uiszczenia opłaty sądowej (wpisu lub opłaty kancelaryjnej) zostało odrzucone lub pozostawione bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. W przedmiotowej sprawie wniosek W. I. z dnia [...] grudnia 2010 r. został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem przewodniczącego wydanym na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. Skarżący bowiem nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych złożonego wniosku poprzez precyzyjne oznaczenie dokumentów, których dotyczy jego żądanie, a zatem skarżący nie wykonał wezwania do usunięcia braków formalnych niedotyczącego opłaty sądowej.
W tej zatem sprawie nie ma zastosowania wyjątek określony w art. 220 § 4 p.p.s.a., bowiem pozostawienie pisma bez rozpoznania nie dotyczyło kosztów sądowych – nie dotyczyło sytuacji, o której mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a.
Powyższe prowadzi do konstatacji, że zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, wydane w trybie art. 49 § 2 p.p.s.a., podlega wpisowi sądowemu zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zwrócić akta sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem uzupełnienia braków dotyczących wpisu od zażalenia.