Postanowienie NSA z 22 stycznia 2016 r., I OZ 2/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 412/15 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T. K.

Sprawa

w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

M. D., w zainicjowanym wniesioną przez niego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r., [...] postępowaniu, złożył w dniu [...] września 2015 r. wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego WSA T. K., z uwagi na fakt, że orzekała ona w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 495/14, która dotyczyła stwierdzenia nieważności ww. decyzji o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

W dniu 14 września 2015 r. sędzia T. K. złożyła do akt pisemne wyjaśnienie, w którym – na zasadzie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - oświadczyła, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Wskazała również, że brak jest powodów, wymienionych w art. 18 powołanej ustawy, które uzasadniałby jej wyłączenie z mocy prawa.

Oddalając ww. wniosek – na podstawie art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 18 i 19 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał go za bezzasadny.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Wojewódzki wskazywał, że w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności przemawiających za wyłączeniem sędziego.

Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, iż sędzia T. K. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą w stosunku do niej jakiekolwiek okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tego oświadczenia nie budziła też żadnych wątpliwości.

W ocenie Sądu, także okoliczność przedstawiona we wniosku nie stanowiła o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego WSA T.K. albowiem sprawa, na którą powoływał się skarżący, o sygn. akt IV SA/Gl 495/14 dotyczyła postępowania administracyjnego nadzwyczajnego, dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], natomiast przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], wydana w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym. W świetle art. 18 § 1 pkt 6a) p.p.s.a. brak było zatem podstaw wyłączenia sędziego od orzekania w niniejszej sprawie.

M. D. w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach zażaleniu, zakwestionował jego prawidłowość, wskazując przede wszystkim że podstawę wyłączenia sędziego WSA T. K. w niniejszym przypadku powinien stanowić art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., gdyż sędzia brała udział w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Gl 495/14 jako sprawie o "ważność aktu prawnego". Sąd zaś błędnie przyjął, że w niniejszym przypadku należało wyłącznie rozważyć zaistnienia przesłanki, o której mowa w pkt 6a tego artykułu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA T. K. Podstawy takiego rozstrzygnięcia - w świetle art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. - nie mogła przy tym stanowić okoliczność brania przez ww. sędziego udziału w rozpoznawaniu sprawy ze skargi na decyzję organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności kontrolowanej w niniejszym przypadku decyzji. Trzeba bowiem wskazać, iż wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. podstawy wyłączenia należy odczytywać literalnie oraz interpretować wąsko. W pkt 6a wskazano, że wyłączeniu z mocy ustawy podlega sędzia w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca bowiem sędzia T. K. brała w pierwszej kolejności udział w kontroli orzeczeń wydanych w postępowaniu nadzwyczajnym, w toku którego oceniano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r. pod kątem jej nieważności.

W niniejszym przypadku skutecznej podstawy wyłączenia ww. sędziego nie mógł również stanowić art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym wyłączeniu z mocy ustawy podlega sędzia w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Sędzia T. K. podlegałby wyłączeniu na mocy tego przepisu zatem wyłącznie w sytuacji, gdyby niniejsza sprawa dotyczyła oceny ważności aktu prawnego sporządzonego z jej udziałem. Taka zaś sytuacja, w tym przypadku nie zachodziła. Sędzia T. K. nie brała udziału w wydaniu decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r., podobnie zresztą jak nie brała udziału w wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Podkreślenia ponadto wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w niniejszym postępowaniu, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego było zgodne z prawem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.