Postanowienie NSA z 2 lutego 2024 r., I OZ 2/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 779/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 19 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 779/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną M. K. od wyroku z dnia 9 marca 2023 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r. została oddalona skarga skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 19 września 2022 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

W terminie ustawowym ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku.

W ocenie Sądu opinia ta została sporządzona z należytą starannością, odpis opinii doręczono skarżącej w dniu 24 maja 2023 r.

W dniu 12 lipca 2023 r. nowy pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 marca 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 468/23 oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucając skargę kasacyjną przytoczył m.in. treść art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że skoro odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącej w dniu 24 maja 2023 r., to złożenie skargi kasacyjnej w dniu 12 lipca 2023 r. przez nowego pełnomocnika z urzędu nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Bezspornym w sprawie pozostaje także okoliczność, że termin do wniesienia środka odwoławczego przez skarżącą, nie został przez Sąd przywrócony.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj.:

1. art. 177 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 23 czerwca 2023 r., w sytuacji gdy termin do wniesienia skargi kasacyjnej winien być liczony, jako biegnący od dnie zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, tj. od 22 czerwca 2023 r.;
2. art. 178 P.p.s.a. poprzez uznanie, że złożenie skargi kasacyjnej w dniu 12 lipca 2023 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia, w sytuacji gdy termin do wniesienia skargi kasacyjnej winien być liczony jako biegnący od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia z tytułu świadczonej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednocześnie oświadczając, iż nie zostały one pokryte w całości ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a., jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 marca 2023 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej adwokatowi A. K. w dniu 18 kwietnia 2023 r. W dniu 2 maja 2023 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Sąd I instancji prawidłowo uznając, że opinia ta została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, doręczył ją skarżącej w dniu 24 maja 2023 r., pouczając jednocześnie o treści art. 177 § 4 P.p.s.a. Wobec powyższego ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 23 czerwca 2023 r. Z tych względów skarga kasacyjna z dnia 12 lipca 2023 r. sporządzona przez ustanowionego w sprawie nowego pełnomocnika adwokata R. C. została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego do jej złożenia, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych w zażaleniu podkreślić należy, że w świetle art. 177 § 3 P.p.s.a. nie można przyjąć, że zmiana pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką powoduje ponowne rozpoczęcie biegu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla kolejnego pełnomocnika. Okoliczność zmiany pełnomocnika w trakcie biegu tego terminu może ewentualnie stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt II OZ 715/17, z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OZ 1681/17 oraz z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt I OZ 515/21).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 468/23 oddalił zażalenie na to postanowienie, podzielając pogląd Sądu I instancji, że w sprawie nie zaistniały przesłanki świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, a także wyrażając pogląd, że skarżąca zdecydowana skorzystać z możliwości złożenia skargi kasacyjnej pomimo wydania opinii o braku podstaw do jej wniesienia musiała ją złożyć w terminie określonym w art. 177 § 4 P.p.s.a. (na przykład ustanawiając pełnomocnika z wyboru).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.