Postanowienie NSA z 18 stycznia 2012 r., I OZ 20/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 895/11 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi I. Ł. i E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia (...) października 2011 r., sygn. akt (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 895/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia (...) października 2011 r., sygn. akt (...) w sprawie ze skargi I. Ł. I E. Ł. w przedmiocie opłaty adiacenckiej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia (...) października 2011 r., Nr (...) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia (...) stycznia 2011 r., nr (...), zobowiązującą E. i I. Ł. do uiszczenia opłaty adiacenckiej w wysokości 44 932,40 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) w wyniku jej podziału.

E. i I. Ł. wnieśli na powyższą decyzję organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy K. z dnia (...) stycznia 2011 r., nr (...) z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzenia znacznej nieodwracalnej szkody majątkowej.

Uzasadniając złożony wniosek skarżący wyjaśnili, że są osobami w podeszłym wieku, ale nie posiadają jeszcze uprawnień do rent, czy emerytur. I. Ł. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ciężarowego transportu samochodowego, ze względu na niskie dochody rozlicza się w formie ryczałtu podatkowego. Działalność tę prowadzi za pomocą samochodu ciężarowego marki Ford Carko z 1991 r, wymagającego ciągłych napraw, odkładanych ze względu na brak środków finansowych. Skarżący są również współwłaścicielami w ½ części domu mieszkalnego w G., gdzie mieszkają. Posiadają także 11 – letni samochód osobowy marki Citroen. Skarżący wyjaśnili, że drogą oszczędności udało im się zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych związanych z przedmiotową sprawą, ale w tak krótkim czasie nie są w stanie zgromadzić pieniędzy na pokrycie kwoty opłaty adiacenckiej. Pozyskanie przez nich środków pieniężnych z kredytów lub pożyczek, ze względu na podeszły wiek i niskie dochody jest niezwykle trudne bądź w ogóle niemożliwe.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie, skarżący uprawdopodobnili wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. Zdaniem Sądu, uiszczenie przez skarżących opłaty w wysokości 44 932,40 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału będzie dla skarżących łączyło się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący uprawdopodobnili, że ich obecna sytuacja majątkowa i finansowa uniemożliwia im uiszczenie opłaty w tej wysokości. E. Ł. nie uzyskuje żadnych dochodów, pracuje tylko I. Ł. prowadząc własną działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje jednak dużych dochodów. Skarżący nie dysponują na tyle wartościowymi składnikami ruchomymi majątku, które łatwo dałoby się spieniężyć i uzyskane kwoty przeznaczyć na pokrycie opłaty adiacenckiej. Posiadany udział we współwłasności nieruchomości w budynku mieszkalnym nie stanowi majątku, z którego skarżący mogą pobierać jakiekolwiek pożytki, albowiem dom ten zaspokaja ich osobiste potrzeby lokalowe. Natomiast, gdyby ewentualnie zdołali zaciągnąć kredyt na spłatę przedmiotowego zobowiązania, skutkowałoby to powstaniem szkody związanej z koniecznością uiszczenia odsetek i opłat z tym związanych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku podniosło, iż w wyniku dokonania podziału działki nr (...), położonej w J. G., gmina K., powstało 19 działek, które mogły lub mogą stanowić przedmiot obrotu rynkowego. W ocenie Kolegium Sąd pominął fakt istnienia majątku nieruchomego w postaci 19 działek. Sąd wskazał jedynie, że skarżący nie dysponują na tyle wartościowymi składnikami ruchomymi majątku, które łatwo dałoby się spieniężyć. Zdaniem Kolegium nieruchomości skarżących stanowią wartościowy składnik majątku i nie należy ich w związku z tym dzielić na takie, który łatwo spieniężyć i takie, które spieniężyć trudno. Takiej kategoryzacji można dokonać, jednak nie w oparciu o kryterium rodzaju rzeczy, lecz o ich popyt na konkretnym rynku. W zależności bowiem od sytuacji, niejednokrotnie sprzedaż danej ruchomości może być znacznie trudniejsza i bardziej czasochłonna, aniżeli sprzedaż wartościowej w mniemaniu potencjalnych kupców nieruchomości. Jeśli więc skarżący nie sprzedali żadnej działki powstałej po podziale, to mogą tego dokonać bez ponoszenia szczególnej szkody. Kolegium nie podzieliło ponadto argumentu Sądu oraz skarżących dotyczącego potencjalnie zaciągniętego kredytu lub pożyczki. Odsetki i opłaty związane z pozyskaniem dodatkowych środków pieniężnych w drodze kredytu lub pożyczki należą do istoty tych umów i nie mogą być pojmowane jako szkoda, a tym bardziej jako znaczna szkoda, czego wymaga jedna z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Kredyt oraz pożyczka stanowią jeden z podstawowych instrumentów dla osób, których potrzeby przekraczają posiadane przez nich środki pieniężne. Wskazane natomiast przez pełnomocnika skarżących wiek i niskie dochody E. i I. Ł., jako przeszkody uniemożliwiające uzyskanie kredytu lub pożyczki jest całkowicie chybiony. Na współczesnym rynku usług finansowych istnieje bowiem duża podaż, mnogość i różnorodność ofert, skierowanych do osób w różnym wieku, z różnymi dochodami, czy też uwzględniających posiadane środki trwałe majątku wnioskodawcy, które mogą stanowić zabezpieczenie potencjalnego kredytu lub pożyczki. Ponadto Kolegium stwierdziło, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Interesy skarżących nie są zatem pozbawione ochrony. Ich sprawa jest ponadto przedmiotem rozpoznania przed WSA w Gdańsku w drodze sądowoadministracyjnej kontroli administracji. Celem art. 61 § 3 P.p.s.a. jest tymczasowa ochrona uczestników postępowania we wskazanych w tym przepisie sytuacjach. Do jego istoty nie należy jednak zapobieżenie wystąpienia jakimkolwiek skutkom zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej lub niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Sądu pierwszej instancji, zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona uprawdopodobniła w nim w dostateczny sposób przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przedstawione w skardze do Sądu pierwszej instancji z dnia 30 października 2011 r. argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej i materialnej skarżących oraz okoliczności sprawy, a w szczególności wysokość naliczonej opłaty adiacenckiej (prawie 45.000 zł), uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zapłata, czy też egzekucja spornej kwoty z majątku rodziny, w sytuacji w której skarżąca jest osobą bezrobotną, natomiast jej małżonek osiąga dochody pozwalające jedynie na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania, może spowodować dla nich znaczną szkodę. Nie może przy tym zostać uznany za trafny argument organu, iż skarżący mogą dokonać sprzedaży działek wydzielonych po podziale nieruchomości na pokrycie wymierzonej opłaty adiacenckiej, ponieważ takie działanie niesie za sobą ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 §3 P.p.s.a. W przypadku uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji wniesionej przez skarżących skargi, niemożliwym będzie odzyskanie prawa własności sprzedanych działek. Podobnie należy ocenić twierdzenie organu, iż skarżący mogą zaciągnąć kredyt lub pożyczkę na poczet zapłaty żądanej opłaty adiacenckiej. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji wiek oraz dochody skarżących stanowią czynnik znacznie utrudniający pozyskanie przez nich tego typu środków pieniężnych, natomiast w przypadku zaciągnięcia kredytu lub pożyczki, konieczność zapłaty odsetek oraz dodatkowych opłat przy dochodach jakie osiągają, bez wątpienia odbyłoby się dla nich ze szkodą majątkową. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 61 §5 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, stąd ochrona tymczasowa przysługuje skarżącym do momentu zakończenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji i w razie oddalenia ich skargi, będą zobowiązani do uiszczenia na rzecz organu żądanej kwoty.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. zażalenie oddalił