Uzasadnienie
M. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [..] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.896 złotych, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu sądowym przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej wystąpił z wnioskiem o przyznanie M. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1886/17, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przesyłka sądowa zawierająca odpis postanowienia z dnia 5 grudnia 2017 r. wraz z uzasadnieniem została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 2 stycznia 2018 r. (k. 53). Postanowienie nie zostało zaskarżone.
W związku z uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 5 grudnia 2017 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2018 r., wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 29 sierpnia 2017 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie poinformowano skarżącą, że zarządzenie to jest niezaskarżalne.
Przesyłka sądowa zawierająca w/w wezwanie została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 26 lutego 2018 r. (k. 57).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na rzecz skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1886/17, odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje bez znaczenia złożony przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 5 marca 2018 r. (k.
- wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wówczas, złożenie wniosku nie przerywa biegu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd administracyjny terminie.
Sąd podał, że skoro w niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu nastąpiło w wyniku wykonania prawomocnego zarządzenia, to złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tej konkretnej opłaty. Ewentualne uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy ma znaczenie bowiem w toku dalej prowadzonego postępowania w danej sprawie, nie obejmuje natomiast kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem.
Sąd podkreślił, że jeżeli po prawomocnym wezwaniu do uiszczenia wpisu strona mogłaby składać wniosek o przyznanie prawa pomocy również w odniesieniu do wymagalnej opłaty, to kwestia tej konkretnej opłaty mogłaby nigdy nie zostać rozstrzygnięta, skoro po każdym prawomocnym rozstrzygnięciu stwierdzającym konieczność jej uiszczenia można byłoby składać kolejny wniosek w tym przedmiocie.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie podnosząc, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z Konstytucją i sprzeczne z Dyrektywą UE o prawie do dostępności ludzi do sądów. Pełnomocnik wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie, przesłał wypełniony i podpisany przez skarżącą druk PPF, a Sąd nie pochylił się nad dramatem skarżącej, tylko na chłodno odrzucił skargę. Poinformował, że skarżąca złoży skargę do TS w Strasburgu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako "p.p.s.a."), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi nie został uiszczony w wyznaczonym terminie, przy czym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia skarżąca nie została zwolniona od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1886/17, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że ewentualne uwzględnienie kolejnego już wniosku o przyznanie prawa pomocy ma znaczenie w toku dalej prowadzonego postępowania w konkretnej sprawie. Nie obejmuje natomiast kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem.
Wobec tego uznać należy, że właściwie Sąd I instancji odrzucił skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.