Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. odrzucił wniesioną przez M. W. skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 września 2011 r., na mocy którego oddalono skargę na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie statusu bezrobotnego.
W uzasadnieniu podniesiono, że powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 26 października 2011 r., zatem trzydziestodniowy termin do jego zaskarżenia – określony w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." – upłynął w dniu 25 listopada 2011 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł natomiast skargę kasacyjną w dniu 23 stycznia 2012 r., a zatem po upływie w/w dnia, co skutkowało koniecznością jej odrzucenia (art. 178 P.p.s.a.).
M. W., w złożonym przez siebie zażaleniu, zaskarżając w/w postanowienie oraz wnosząc o jego uchylenie, zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 177 § 1 w zw. z art. 244 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosił, iż Sąd Wojewódzki na mocy postanowienia z dnia 30 listopada 2011 r. ustanowił na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, który został o tym zawiadomiony w dniu 3 stycznia 2012 r. Pełnomocnik ten sporządził i wniósł skargę kasacyjną w dniu 23 stycznia 2012 r.
W ocenie skarżącego, zastosowana przez Sąd Wojewódzki wykładnia art. 177 § 1 P.p.s.a. jest wadliwa, gdyż powoduje pogorszenie sytuacji strony w związku z czym może ona stanowić przesłankę nieważności postępowania. Skarżący, zwracając uwagę na wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika wskazał, iż strona, ubiegając się o ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika, w ramach prawa pomocy, oczekuje na wydanie przez Sąd orzeczenia w tym zakresie by móc zaskarżyć rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Jego zdaniem opieszałość, czy bezczynność sądu w zakresie rozpoznania tego wniosku nie może więc negatywnie wpływać na sytuację prawną strony. Wydane zaś na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a postanowienie nie może pozbawiać jej możliwości zaskarżenia orzeczenia.
Skarżący stwierdził ponadto, iż opisana w art. 87 P.p.s.a instytucja przywrócenia terminu nie jest instytucją procesową związaną z wnoszeniem środka zaskarżenia, a stanowi narzędzie umożliwiające stronie przywrócenie terminu, gdy uchybiła go bez swojej winy. Wniosek ten może jednak zostać złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Złożenie zatem wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika celem dokonania czynność wymagającej jego zaangażowania, praktycznie za każdym razem powoduje uchybienie terminu do wniesienia "skargi". Poza tym stronie przysługiwałby siedmiodniowy a nie trzydziestodniowy termin do dokonania takiej czynności. Taka zaś okoliczność może stanowić przesłankę do uznania, że strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw.
W ocenie skarżącego, wobec skargi kasacyjnej, z uwagi na obligatoryjność jej sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika, nie można stosować ogólnych reguł postępowania w zakresie przywrócenia terminu do jej wniesienia.
Skarżący zwrócił również uwagę, że istnieją wątpliwości co do samego ustalania terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, jak również, w jaki sposób ustanowiony na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik powinien uzasadnić taki wniosek, skoro orzeczenie, od którego miałaby być wniesiona skarga kasacyjna, uprawomocniło się jeszcze przed datą wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy.
W związku z powyższym skarżący uznał, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika (radcy prawnego) ustanowionego w trybie art. 244 § 1 P.p.s.a. rozpoczyna swój bieg począwszy od dnia doręczenia temu pełnomocnikowi pisma dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w tym przedmiocie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
W niniejszej sprawie odpis wyroku z dnia 20 września 2011 r. wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 26 października 2011 r. a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 25 listopada 2011 r.
Jak wyżej wskazano, skarga kasacyjna została złożona przez pełnomocnika skarżącego w dniu 23 stycznia 2012 r. a więc po upływie terminu, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Stosownie zatem do treści art. 178 P.p.s.a. Sąd Wojewódzki zobligowany był tę skargę kasacyjną odrzucić.
Na powyższe rozstrzygnięcie nie mogły mieć przy tym wpływu podnoszone w zażaleniu argumenty odnoszące się działań ustanowionego w sprawie pełnomocnika, instytucji przywrócenia terminu oraz określenia daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla strony reprezentowanej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy. Należy bowiem zauważyć, iż ustawodawca, określając sposób i termin wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu wojewódzkiego, nie rozróżnił sytuacji procesowej strony, której przyznano prawo pomocy w powyższym zakresie i strony, która sama ustanowiła pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. W obu zatem przypadkach termin do dokonania powyższej czynności biegnie od momentu doręczenia jej odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Stanowisko zaś, że w niniejszej sprawie termin ten powinien biec od dnia zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o ustanowieniu go w takim charakterze pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 177 § 1 P.p.s.a., a zatem nie może zasługiwać na uwzględnienie.
Identycznie należało odnieść się do zarzutów dotyczących z instytucji przywrócenia terminu, która umożliwia właśnie stronie dokonanie czynności procesowej (m. in. wniesienia skargi kasacyjnej) w sytuacji niezawinionego przez nią uchybienia terminu wynikającego chociażby z faktu przyznania jej prawa pomocy (ustanowienia pełnomocnika) już po jego upływie. Wskazana jednak okoliczność, jak również kwestia ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy zostaje ona sporządzona przez ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnika, może być rozważana wyłącznie na etapie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, który powinien zostać złożony wraz ze skargą kasacyjną, nie zaś na etapie badania, czy pismo to zostało złożone zgodnie z określonymi w art. 177 § 1 P.p.s.a. wymogami.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - postanowił jak w sentencji.