Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 429/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku J. G., odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 15 września 2016 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. G., domagając się uchylenia ww. orzeczenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 141 § 4 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych strony, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na mocy natomiast art. 166 P.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z tego względu również uzasadnienia wydawanych przez sąd administracyjny postanowień muszą spełniać wymogi, o których mowa w art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a. Powyższe oznacza, że uzasadnienie postanowienia powinno pozwalać na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd je wydający.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym uzasadnienie powinno przedstawiać stan faktyczny, wyjaśniać podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także musi obejmować wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji dane przepisy mają zastosowanie i w jaki sposób powinny zostać zastosowane. Brak takiego wyjaśnienia powoduje, że nie można poznać toku rozumowania Sądu poprzedzającego rozstrzygnięcie. Uniemożliwia to nie tylko przekonanie strony o trafności rozstrzygnięcia, ale również efektywną jego kontrolę przez sąd wyższej instancji. W uzasadnieniu powinno zatem znaleźć się ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie w sprawie, a więc jak należy interpretować przepis w odniesieniu do określonej sprawy. Tylko wtedy mamy bowiem do czynienia z uwidocznieniem operacji logicznej, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt II OSK 1109/05, z dnia 14 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 970/05, z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 632/05, z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 372/05 oraz z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt FSK 2099/04).
W rozpoznawanej sprawie motywów, którymi kierował się Sąd I instancji odmawiając sporządzenia uzasadnienia postanowienia nie sposób jednak poznać, bowiem zaskarżone orzeczenie nie zawiera uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie wypełnił zatem dyspozycji art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Wada ta jest istotna i skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Sąd I instancji naruszył również art. 163 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia, stosownie do art. 194 § 1 pkt 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., przysługuje zażalenie, a zatem brak było podstaw do pouczenia skarżącego przy doręczeniu odpisu postanowienia, że ww. orzeczenie z dnia 3 października 2016 r. jest niezaskarżalne.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.