Postanowienie NSA z 12 marca 2015 r., I OZ 202/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1126/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1126/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił A. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu.

W jego uzasadnieniu Sąd podniósł, że skargę tę skarżący wniósł w dniu 11 września 2014 r. Postanowieniem z dnia 14 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił powyższą skargę z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 14 listopada 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi motywując go złym stanem zdrowia uniemożliwiającym dochowanie terminu. Wyraził również swoją dezaprobatę pod adresem urzędników rozpatrujących jego sprawy oraz władz miasta J., którzy, jego zdaniem, działają na jego szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, albowiem w jego ocenie przesłanki z art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., nie zostały wypełnione. W niniejszej sprawie skarga nadana została za pośrednictwem poczty dnia 11 września 2014 r. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu została natomiast doręczona skarżącemu dnia 11 sierpnia 2014 r. Termin z art. 53 § 1 P.p.s.a. upłynął więc z dniem 10 września 2014 r. Sąd I instancji uznał, że powoływanie się przez skarżącego na zły stan zdrowia bez przedstawienia na tą okoliczność dokumentów jest niewiarygodne. Skarżący nie wykazał bowiem, aby w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi wystąpiło zdarzenie, które pomimo dołożenia wszelkich możliwych starań uniemożliwiło skarżącemu złożenie skargi w terminie. W świetle powyższych okoliczności nie można więc mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i można z niej skorzystać jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, nawet nieumyślnej. Przez "brak winy" należy bowiem rozumieć zaistnienie takiego stanu, w którym strona nawet przy dołożeniu największego wysiłku nie mogłaby dokonać czynności w terminie. Wobec tego nieuwagi, niestaranności lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Nie wskazując na jakiekolwiek – poza ogólnym stwierdzeniem, że skarżący jest chory – okoliczności mające wykazać, że nie ponosi winy za uchybienie terminu, skarżący nie wykazał aby zaistniała ustawowa przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Ponadto, zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący nie wskazał, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, jednakże zdaniem Sądu przyjmując nawet, że skarżący dowiedział się o omieszkaniu terminu dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi, które doręczone mu zostało dnia 3 listopada 2014 r. to od tego właśnie dnia należy liczyć 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin do złożenia tego wniosku upłynął zatem z dniem 10 listopada 2014 r., a wniosek został przez skarżącego nadany w placówce pocztowej dnia 17 listopada 2014 r., a zatem po terminie. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił uwzględnienia wniosku.

Zażalenie na to postanowienie złożył A. W. podnosząc, iż jest ono stronnicze i krzywdzące.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim wskazane.

Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć, lecz z powodu siły wyższej nie mogła tego uczynić. Główne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że do uchybienia przez stronę terminowi doszło bez jej winy. Jednakowoż sąd administracyjny może przystąpić do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu jedynie wówczas, gdy wniosek w tej materii został złożony w terminie zakreślonym przepisem art. 87 § 1 P.p.s.a. W przeciwnym wypadku powinien uwzględnić regulację zawartą w przepisie art. 88 P.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

W tej sytuacji w pierwszej kolejności analizy wymagała kwestia terminowości złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem Sąd I instancji najpierw ocenił przesłanki braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a dopiero w dalszej kolejności wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu. Co prawda, jak stwierdził, skarżący nie wskazał, kiedy dokładnie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, ale przyjmując, że dowiedział się on o uchybieniu terminu dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi, które doręczone zostało mu dnia 3 listopada 2014r., to od tego właśnie dnia należy liczyć ów 7-dniowy termin. Upłynął on zatem z dniem 10 listopada 2014 r., a wniosek został przez skarżącego nadany w placówce pocztowej dnia 17 listopada 2014 r., a zatem po terminie. Nie wysnuł z tych faktów wszak żadnej konkluzji. Tymczasem poprawne jest rozumowanie Sądu meriti dotyczące daty ustania przyczyny uchybienia terminu, stąd też prawidłowa jest konstatacja o spóźnionym złożeniu wniosku o przywrócenie terminu. W takim stanie rzeczy Sąd I instancji nie był władny merytorycznie rozpoznać owego wniosku, a winien był go odrzucić na mocy art. 88 P.p.s.a. W sytuacji bowiem stwierdzenia złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminu do jego wniesienia niedopuszczalne jest badanie okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu.

W związku z powyższym zaskarżone postanowienie ostać się nie mogło, a sprawa wymagała przekazania do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, który postąpi stosownie do powyższych wywodów.

Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.