Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił W. F. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, wydanej w przedmiocie nałożenia opłaty za pobyt matki skarżącego w domu opieki społecznej.
Sąd podniósł, iż skarżący w swoim wniosku wskazał, że wnoszenie opłaty w wysokości 679,35 zł miesięcznie jest bardzo dużym obciążeniem dla jego budżetu domowego. Zdaniem skarżącego, brak wstrzymania decyzji może też spowodować trudne do odwrócenia skutki w jego majątku, w przypadku wszczęcia egzekucji, mającej na celu przymusowe wyegzekwowanie nałożonej przez organ opłaty. Strona wskazała też, że boryka się z problemami finansowymi, z uwagi na drastyczne pogorszenie warunków wynagradzania. Skarżący podkreślił fakt utrzymania dwóch domów, jednego na terenie Niemiec (w którym mieszka), drugiego w Polsce, w którym mieszka jego bezrobotna żona oraz studiujący syn. Skarżący podkreślił też, że organ nie uprawdopodobnił w żaden sposób rzekomego wyjątkowo ważnego interesu strony, uzasadniającego nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, a taki zabieg organu godzi w interes skarżącego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał wystąpienia okoliczności, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący ograniczył się do wskazania wynagrodzenia uzyskiwanego za granicą w wysokości 1.568,86 EUR, którego w Polsce nie można zaliczyć do niskiego. Wnioskodawca stwierdził przy tym, że jest jedynym żywicielem rodziny, jego sytuacja finansowa drastycznie się pogorszyła, a utrzymuje dwa domy, ma bezrobotną żonę i studiującego syna. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo skarżącego obrazujące co miesięcznie jego wydatki na konieczne utrzymanie siebie w Niemczech i rodziny w Polsce. Wynika z nich, że skarżący zarabia, w przeliczeniu na polski złoty, miesięcznie około 6.887,30 zł, wydaje 9.198 zł. Wynika z powyższego, że kwota wydatków przekracza kwotę zarobków o 2.310,86 zł. Ponadto Sąd wskazał, że stanowisko skarżącego nie dość, że nie zawiera pełnego obrazu o jego sytuacji materialnej, to nasuwa wątpliwości co do wiarygodności podnoszonych okoliczności, skoro z jednej strony podnosi on, że jest jedynym żywicielem rodziny (żona nie pracuje, syn studiuje), a z drugiej strony w innym piśmie (kierowanym do organu) skarżący wyjaśnia, że aktualnie zmuszony jest korzystać z pomocy finansowej syna, a przy tym podnosi wydatki na utrzymanie syna.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. F., reprezentowany przez adwokata, zarzucając Sądowi naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 12 Kpa poprzez uchybienie dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz niezbadanie w sposób dostateczny i wnikliwy sytuacji finansowej skarżącego, a co za tym idzie – nie wzięcie pod uwagę faktu, iż W. F. jest obywatelem Niemiec i powinien być zwolniony z obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojej matki, gdyż zgodnie z prawem niemieckim łącznie powinna mu pozostawać do rozdysponowania kwota 3240 EUR oraz uznanie, iż jest on w stanie wnosić opłatę za pobyt matki w ośrodku w ustalonej kwocie bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej najbliższej rodziny,
- art. 61 § 3 ppsa – poprzez uznanie, przez Sąd, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a co za tym idzie stwierdzenie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest nienależycie uzasadniony i nie zasługuje na uwzględnienie w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż jest jedynym żywicielem rodziny i sam nie jest w stanie ponieść miesięcznych wydatków i musi korzystać z pomocy finansowej swoich pracujących synów.
W uzasadnieniu zażalenia jego autor podniósł, między innymi, iż skarżący wykazał za pomocą stosownych dokumentów wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, a z zestawień tych wynika niezbicie, iż nie jest w stanie ponieść nałożonej na niego opłaty. Ponadto podkreślił, iż ma trzech synów, a jedynie najmłodszy z nich pozostaje wciąż na jego utrzymaniu. Pozostali synowie wspomagają skarżącego w pokrywaniu kosztów codziennego utrzymania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, iż rozważania na temat zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w żadnym razie nie mogą dotyczyć kwestii merytorycznego rozpoznania skargi, a do tego w istocie sprowadza się pierwszy z zarzutów postawionych w zażaleniu. Sąd, rozpoznają wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji bada jedynie, czy w sprawie mogą wystąpić przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "ppsa", nie odnosząc się przy tym w żaden sposób do prawidłowości samej decyzji, będącej przedmiotem zaskarżenia. Stąd też nie można było ocenić – ani na etapie rozpoznania wniosku ani przy rozpoznaniu zażalenia – kwestii dopuszczalności zastosowania przepisów prawa polskiego wobec skarżącego, który jest obywatelem Niemiec. Okoliczność ta pozostaje obecnie poza kontrolą Sądu.
Odnosząc się zaś do kwestii uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, iż skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe.
Art. 61 § 3 ppsa, stanowi, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 ppsa, w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie zasadnie Sąd I instancji przyjął, iż skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji miało spowodować niebezpieczeństwo, o jakim mowa w powołanym przepisie. W. F., żądając wstrzymania wykonania decyzji rozstrzygającej o nałożeniu na niego obowiązku uiszczenia opłaty za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej, która to opłata wynosić ma 679,35 zł miesięcznie, wskazał, iż będzie to znaczne obciążenie dla jego budżetu domowego, szczególnie w sytuacji, gdy zmuszony jest do prowadzenia dwóch gospodarstw domowych, w Niemczech i w Polsce, a ponadto jest jedynym żywicielem rodzimy. Skarżący wskazał jednocześnie na wysokość uzyskiwanych przez siebie dochodów i ponoszonych wydatków, przy czym wydatki te miałyby być wyższe o ponad 2310 zł. Okoliczność ta wzbudziła słuszne wątpliwości Sądu I instancji, który nie dał wiary oświadczeniom skarżącego. Na niepełność i nierzetelność złożonych oświadczeń wskazują także okoliczności powołane w zażaleniu, z których wynika, iż skarżący korzysta z pomocy swoich dwóch synów prowadzących samodzielne gospodarstwa domowe, o którym to fakcie wcześniej nie wspomniał. Rozbieżności i niejasności powstałe w wyjaśnieniach skarżącego powodują, iż nie można w żadnym razie przyjąć, że strona niezbicie wykazała, że w przedmiotowej sprawie może powstać niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 ppsa, a co za tym idzie, postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nie narusza prawa.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.