Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 185/07 w pkt 1 oddalił wniosek skarżącego M. H. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od rozpoznania sprawy oraz w pkt 2 odrzucił wniosek o wyłączenie składu orzekającego w sprawie z jego skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z oświadczenia złożonego przez Sędziego NSA [...] wynika, że nie zna W. K. i nie pozostaje z nim w jakimkolwiek stosunku prawnym i faktycznym, a zbieżność nazwisk jest przypadkowa.
W ocenie Sądu wbrew odmiennemu w tym względzie przekonaniu skarżącego, podana przez niego okoliczność nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego na podstawie wyżej wskazanego przepisu prawa. Przepis ten jako przyczynę ewentualnego braku bezstronności sędziego przewiduje stosunek osobisty łączący sędziego z jedną ze stron lub jej przedstawicielem. W tej sytuacji, wobec braku przesłanek z art. 19 P.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącego.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o wyłączenie składu orzekającego Sąd podniósł, że rozdział 5 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatytułowany "Wyłączenie sędziego", reguluje sytuacje, w których poszczególny sędzia składu orzekającego podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie. Ustawa ta natomiast, nie przewiduje instytucji wyłączenia składu orzekającego, zaś przepisów tego rozdziału nie można interpretować rozszerzająco, dlatego wniosek skarżącego jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.
Na powyższe postanowienie M. H. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Skarżący zarzucił, że Sąd wydał zaskarżone postanowienie bez przeprowadzenia wnikliwej analizy materiału dowodowego.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie na postanowienie w zakresie odrzucenia wniosku o wyłączenie składu orzekającego (pkt 2 sentencji) zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w nim wskazane.
Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie był niedopuszczalny i jako taki podlegał odrzuceniu. Wskazać należy, że sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 P.p.s.a. Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym wyżej przepisie, stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powyższy przepis nie wyklucza możliwości wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu z osobna, a tym bardziej sędziów składu orzekającego w danej sprawie.
Wniosek o wyłączenie sędziego oprócz ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, musi nie tylko określać osobę (tożsamość) sędziego lub sędziów, których dotyczy, ale również wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia, a także powinny być powołane okoliczności lub dowody uprawdopodobniające istnienie tej przyczyny. Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich. Braki lub niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają nadanie mu właściwego biegu.
Ponadto, wniosek taki powinien być zgłoszony przed przystąpieniem do rozprawy, natomiast późniejszy wniosek może być złożony jedynie w przypadku późniejszego powstania przyczyny wyłączenia lub późniejszego powzięcia wiadomości o istniejącej już uprzednio przyczynie wyłączenia sędziego. Jak podkreślił to Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt III CO 2/04, OSNC 2004/12/2007 wymogi te mają zastosowanie również do wniosku o wyłączenie składu orzekającego.
Skarżący w zgłoszonym na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. wniosku o wyłączenie sędziów nie wskazał imiennie sędziów, o których wyłączenie wnosił, nie podał przyczyny uzasadniającej wyłączenia sędziów określonej w art. 18 lub 19 P.p.s.a. oraz nie podał okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. W myśl zaś art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W tej sytuacji skarżący M. H. powinien zostać wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłącznie sędziów składu orzekającego poprzez wskazanie przyczyn uzasadniających wyłączenie sędziów, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Natomiast zażalenie skarżącego w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego NSA [...] (pkt 1 sentencji) nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji zasadnie bowiem przyjął, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. Takiej okoliczności nie stanowi bowiem zbieżność nazwiska sędziego referenta i byłego naczelnika wydziału kryminalnego Komendy Miejskiej w W., [...], który był świadkiem w sprawie karnej skarżącego. Dodatkowo oświadczeniem z dnia 18 grudnia 2007 r. Sędzia wyjaśnił, że nie zna [...] i nie pozostaje z nim w jakimkolwiek stosunku prawnym i faktycznym, a zbieżność nazwisk jest przypadkowa.
Na marginesie podkreślenia wymaga, że zarzuty co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego skarżący może podnosić w środkach odwoławczych od ewentualnych orzeczeń Sądu pierwszej instancji, natomiast nie mogą one stanowić podstawy do uwzględnienia tego rodzaju wniosku i wyłączenia w związku z tym konkretnego sędziego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w pkt 1 sentencji, w myśl art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji.