Postanowienie NSA z 31 maja 2022 r., I OZ 206/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 582/20 o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia 22 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 marca 2020 r., nr SKO.PS/4110/67/2020 w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Mariola Kowalska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 582/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A.N. (dalej "skarżąca") o zawieszenie postępowania.

Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. skarżąca wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. postanowienia.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 22 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 163 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Katalog przypadków, w których dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, zawiera art. 194 § 1 P.p.s.a. Przepis ten nie przewiduje zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania. Również żaden przepis szczególny P.p.s.a. nie przewiduje zaskarżalności takiego postanowienia. Przepis art. 131 P.p.s.a. przewiduje jedynie zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia postępowania. Od postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania sądowego nie przysługuje również skarga kasacyjna, gdyż postanowienie takie nie kończy postępowania w sprawie (art. 173 § 1 P.p.s.a.).

W związku z powyższym, Sąd wskazał, iż nie miał obowiązku uzasadniać postanowienia z 22 stycznia 2021 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Zaskarżając je w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 42 § 1 P.p.s.a. polegające na jego nieuwzględnieniu w sytuacji, gdy skarżąca poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi pismem z dnia 29 września 2020 r.;
2. art. 163 § 2 P.p.s.a. polegające na braku udzielnie skarżącej stosownych pouczeń i informacji o możliwych działaniach wobec wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca pismami z dnia 29 września 2020 r. i 11 stycznia 2021 r. wniosła o nieuwzględnianie pism dotychczasowego pełnomocnika z urzędu oraz o zawieszenie postępowań do czasu wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu. Zawieszenie postępowania, w ocenie skarżącej, miało służyć umożliwienie wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu, który w dalszej części postępowania mógłby ją reprezentować i podejmować w jej imieniu stosowne działania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie winien był przyjąć, że skarżąca dokonała skutecznego wypowiedzenia pełnomocnictwa w dniu 2 października 2020 r. i w dacie wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie była reprezentowana przez pełnomocnika. To z kolei uzasadniało zawarcie w wydanym postanowieniu stosownego pouczenia, zgodnie z dyspozycją art. 163 § 2 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zażalenie jest zwykłym środkiem odwoławczym, który przysługuje od wskazanych w ustawie nieprawomocnych postanowień wydawanych przez sądy administracyjne pierwszej instancji. Zaskarżalne w drodze zażalenia są postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") oraz inne postanowienia wówczas, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tak przewiduje.

Zauważyć trzeba, że art. 194 § 1 P.p.s.a. określa w sposób szczegółowy przypadki, w których jest dopuszczalne zaskarżenie określonego postanowienia Sądu I instancji. Zatem jeżeli ani powyższy przepis, ani inny przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje wprost prawa strony do wniesienia środka odwoławczego w postaci zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego (oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania), oznacza to, że zażalenia na to postanowienie nie jest dopuszczalne (zob. H. Knysiak-Molczyk [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją T. Wosia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, s. 793).

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że uregulowanie zawarte w art. 194 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przyznaje stronom postępowania prawo do kwestionowania w drodze zażalenia wyłącznie tych postanowień, których przedmiotem jest zawieszenie postępowania oraz odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Wyraźnie wskazuje to treść tego przepisu prawa. Nie przyznaje natomiast takich uprawnień w stosunku do postanowień o odmowie zawieszenia postępowania bądź oddaleniu wniosku. Gdyby intencją ustawodawcy było dopuszczenie możliwości wniesienia zażalenia również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to taka możliwość zostałaby expresis verbis wyrażona w przywołanym przepisie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rację natomiast należy przyznać pełnomocnikowi skarżącej, że z uwagi na wypowiedzenie pełnomocnictwa pierwszemu z ustanowionych dla skarżącej pełnomocników z urzędu, iż Sąd I instancji winien był doręczyć bezpośrednio skarżącej odpis postanowienia z dnia 22 stycznia 2021 r. oddalający wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania. Zaznaczyć należy, że nie ma to wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że Sąd doręczyłby przedmiotowe postanowienie skarżącej wraz z pouczeniem o braku możliwości jego zaskarżenia to biorąc pod uwagę wyżej poczynione rozważania, Sąd I instancji nie byłby zobligowany do sporządzenia uzasadnienia tego postanowienia, tym samym zasadnie postanowieniem z dnia 3 marca 2021 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 22 stycznia 2021 r.

Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym brak jest podstaw do orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego między stronami. Odnośnie natomiast wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.