Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1672/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 ustanowił dla A. K. adwokata z urzędu, zaś w pkt 2 oddalił jego wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie tenże Sąd już rozpoznawał wnioski skarżącego w tej kwestii, odmawiając mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (sygn. akt I OZ 333/10, I OZ 643/10).
Zdaniem Sądu w nowo złożonym wniosku stan majątkowy i możliwości płatnicze A. K. nie uległy zmianie w taki sposób, aby uzasadniało to zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód z gospodarstwa nie uległ bowiem zmianie, nieznacznie się zwiększając, zaś wysokość wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego praktycznie się nie zmieniła.
Na to postanowienie zażalenie wniósł A. K. podnosząc, że nie stać go na finansowanie postępowania z własnych środków kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strony obowiązane są ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wysokość oraz szczególne zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów, w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Natomiast w myśl art. 214 § 1 i § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Przepis art. 230 § 1 powołanej ustawy stanowi zaś, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w art. 230 § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie zaś do art. 64 § 3 wskazanej ustawy, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (o co wnosił skarżący) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, iż to wnioskodawca powinien przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiające za przyznaniem prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, ze prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993roku, nr 61, poz. 284 ze zm.).
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r. w pkt 1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu, uznając jednocześnie, że – od ostatnio składanych przez skarżącego wniosków o przyznanie prawa pomocy – w jego sytuacji majątkowej nie zaszły na tyle istotne zmiany, by nie pozwoliły mu na pokrycie kosztów postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z takim stanowiskiem Sądu pierwszej instancji należy się zgodzić. Za prawidłowe uznać należy stanowisko, że kwota około 1.000 zł, która – po uwzględnieniu miesięcznych stałych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym – pozostaje skarżącemu i jego żonie, pozwala na pokrycie kosztów sądowych.
W związku z tym uznać należy, że zaskarżony pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2010 r., oddalający wniosek A. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.