Postanowienie NSA z 26 marca 2009 r., I OZ 210/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1500/08 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1500/08 odmówił A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w sprawie ma miejsce bezzasadność skargi z przyczyn procesowych, bowiem A. P. nie ma legitymacji do wniesienia skargi. W ocenie Sądu nie ma ona przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., gdyż nie ma żadnego interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania jej pełnoletniemu synowi zasiłku celowego, jak również nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle jej nie dotyczy i nie została jej doręczona. Brak legitymacji do wniesienia skargi oznacza, że jest ona oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) co z kolei powoduje, iż skarżącej nie przysługuje prawo pomocy.

Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A. P., wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 P.p.s.a., który uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga z przesłanek została określona treścią art. 247 P.p.s.a. i ma charakter negatywny. Oznacza to, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 P.p.s.a.

Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1984 r., sygn. akt II CZ 112/84, LEX nr 8631, z dnia 18 stycznia 1966 r., I CZ 124/65, LEX nr 5925, z dnia 1 stycznia 1971 r., I CZ 7/71, LEX nr 6849). Powyższa konstatacja nie oznacza jednak zasadności podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy.

Stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, bezzasadność skargi wniesionej przez A. P. wyraża się w tym, że nie ma ona legitymacji do wniesienia skargi w sprawie, bowiem nie ma żadnego interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania jej pełnoletniemu synowi zasiłku celowego, jak również nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która jej nie dotyczy i nie została jej doręczona. Ta okoliczność stanowiła przesłankę uznania skargi za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i jej odrzucenia postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r.

Zgodnie z treścią art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia.

Tymczasem poczyniona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza pism z dnia 9 grudnia 2008 r. wniesionych przez A. P. (k.118 i 119 akt admin.), a potraktowanych zgodnie z zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2008 r. jako zażalenie na postanowienie z dnia 27 listopada 2008 r. (k.105) o odmowie przyznania A. P. prawa pomocy prowadzi do konkluzji, że zażalenie to nie zawiera uzasadnienia, które czyniłoby zadość wymaganiom określonym w powyższym przepisie.

Jednocześnie wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1500/08 przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Mając na uwadze powyższe okoliczności zażalenie A. P. na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. należało oddalić.