Postanowienie NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OZ 211/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1130/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie żądanego zwolnienia od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi [...] na uchwałę Rady Miasta Katowic z dnia [...] 2012 r., Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska przewodniczący

Uzasadnienie

Skargą z dnia 14 listopada 2012 r. [...] zakwestionował uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia [...] 2012 r., nr [...], uznającą za bezzasadne jego skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach.

Pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. organ nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1130/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy.

W uzasadnieniu zauważył, iż zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Stan taki zachodzi przede wszystkim wówczas, gdy obowiązujące przepisy prawa jednoznacznie wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Chodzi więc - jak wskazał WSA - o taką sytuację w której zarówno stan faktyczny jak i prawny konkretnej sprawy nie budzi wątpliwości, co do braku szans na wydanie pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia bądź zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Przeprowadzając analizę art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. WSA wskazał, iż zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego.

Zaskarżona uchwała, dotycząca rozpatrzenia skarg [...] na działanie Dyrektora MOPS w Katowicach, została wydana na podstawie art. 229 pkt 3 oraz 238 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako k.p.a.). Do tego rodzaju postępowania (skargowego) zastosowanie mają przepisy działu VIII k.p.a. (skargi i wnioski). Postępowanie unormowane we wskazanym dziale stanowi jednoinstancyjne postępowanie o charakterze uproszczonym, którego zakończenie (zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi) nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc postępowania odwoławczego, a w następstwie postępowania sądowoadministracyjnego. Omawiane postępowanie nie ma charakteru jurysdykcyjnego dlatego w takiej sprawie nie jest dopuszczalne wniesienie skargi do sądu administracyjnego.

Nie jest również objęta właściwością sądu administracyjnego ocena sposobu działania (pracy) organu administracji, jak też jego pracowników.

Skoro zatem sprawa nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, to w sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a.

Zażalenie na to rozstrzygnięcie wniósł [...], zaskarżając je w całości.

W uzasadnieniu podniósł, iż sprawa dotyczy uchylenia części uchwały Rady Miasta Katowice w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Dyrektor MOPS - [...], obciążającej skarżącego kwotą 897 zł tytułem zwrotu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego.

Wskazał, iż wyjechał z miejscowości, w której odbywał się turnus z uwagi na warunki tam panujące, w szczególności problemy ze współlokatorem, z którym przebywał w jednym pokoju.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji w sposób uprawniony stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., a zatem prawo pomocy w tym przypadku nie przysługuje.

NSA w niniejszym składzie zwraca uwagę, iż odmowa przyznania prawa pomocy z tytułu oczywistej bezzasadności skargi stanowi zasadniczy wyłom w przebiegu procesu sądowoadministracyjnej kontroli konkretnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. W tym przypadku wstępna ocena zasadności skargi następuje bowiem już na etapie incydentalnego postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wyłącznie na potrzeby tego postępowania. Z uwagi na powyższe, od sądu rozpoznającego wniosek wymagane jest przede wszystkim szczegółowe opisanie i ocenienie powodów, z uwagi na które twierdzi, że już na tym wstępnym etapie postępowania skarga może być uznana za bezzasadną i to w stopniu oczywistym.

Jednoczesnego podkreślenia wymaga, iż powyższa ocena nie oznacza, że skarga została merytorycznie rozpoznana. Wyrażone w postanowieniu rozpoznającym wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzenie, iż skarga jest oczywiście bezzasadna, może zostać bowiem przez stronę skarżącą podważone, tak w zażaleniu na postanowienie o nieprzyznaniu prawa pomocy, jak i w trakcie merytorycznego rozpoznania skargi (zazwyczaj jednak w skardze kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę).

Analiza akt administracyjnych sprawy, w szczególności pism skarżącego z dnia 24 sierpnia 2012 r., 3 i 25 września 2012 r. oraz 8 i 19 października 2012 r. wskazuje, iż kwestionował on działania pracowników MOPS w Katowicach na tle żądania spowodowania odzyskania kwoty 897 zł dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego, jakie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uiścił na rzecz organizatora turnusu. Zdaniem NSA, w tej konkretnej sytuacji Rada Miasta Katowice mogła zatem potraktować pisma skarżącego z dnia 3 września 2012 r. i 8 października 2012 r., jako skargi złożone w trybie Działu VIII k.p.a., i poddać je ocenie w tym trybie.

Z uwagi więc na to, że sprawa dotyczyła aktu wydanego w trybie skargowym, o którym mowa w Dziale VIII k.p.a., na rozstrzygnięcie wydane w tym zakresie nie przysługuje środek prawny w postaci np. odwołania, a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego. Zakończenie tego rodzaju postępowania następuje poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy, a prowadzone w tym przedmiocie postępowanie nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym.

Na marginesie NSA zauważa, iż wobec skarżącego wysuwane są roszczenia majątkowe dotyczące zwrotu kwoty 897 zł, z uwagi na nieuzasadnione przerwanie turnusu rehabilitacyjnego i opuszczenie ośrodka. W tym przypadku, o ile zostanie wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie, skarżącemu będą przysługiwać środki prawne, z możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego włącznie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.