Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1139/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku M. K., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.234,84 zł, z czego wydaje kwotę 689 zł na leczenie. Oznacza to, iż kwota, którą miesięcznie dysponuje skarżącą wynosi 1.545,84 zł. Ustalenie odpłatności z tytułu pobytu w Domu Pomocy Społecznej na kwotę 1.433,69 zł wskazuje, iż w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji skarżącej pozostawałaby miesięcznie kwota 112,15 zł.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu mieć należy na względzie, iż zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 217, poz. 1837) dom pomocy społecznej, w którym znajduje się obecnie skarżąca, świadczy usługi: w zakresie potrzeb bytowych, zapewniając w szczególności miejsce zamieszkania, wyżywienie, odzież i obuwie oraz utrzymanie czystości. Tym samym wykonanie zaskarżonej decyzji nie będzie skutkowało pozostawieniem skarżącej bez środków do życia, gdyż jej niezbędne potrzeby życiowe są realizowane w domu pomocy społecznej, w którym przebywa. Okoliczność powyższa przesądza, iż wykonanie zaskarżonej decyzji, mocą której skarżąca została zobowiązana do uiszczenia opłaty z tytułu pobytu w Domu Pomocy Społecznej nie grozi ryzykiem wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. K., domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] października 2011 r.
Wnosząca zażalenie zarzuciła wadliwe ustalenie stanu faktycznego, bowiem jak wynika z treści decyzji ZUS z dnia 1 marca 2011 r. osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.048,13 zł.
Ponadto w uzasadnieniu zażalenia M. K. wskazała, że orzeczeniem z dnia 21 kwietnia 2009 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powołanego przepisu wynika, iż wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11).
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji stwierdził, iż wykonanie zaskarżonej decyzji nie grozi ryzykiem wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
Znajdujące się w aktach sprawy dokumentów wskazują, że dochód M. K. od dnia 1 marca 2011 r. stanowi emerytura, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 2.048,13 zł. Ponadto z oświadczenia skarżącej nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 30 grudnia 2011 r. wynika, że jej comiesięczne koszty leczenia wynoszą ok. 880 zł (a nie 689 zł jak błędnie przyjął Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia). Powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy, że konieczność uiszczania kwoty 1.433,69 zł miesięcznie za pobyt w domu pomocy społecznej może uniemożliwić zakup niezbędnych lekarstw gdyż koszty zakupu lekarstw oraz opłata za pobyt w domu pomocy społecznej przewyższają osiągany przez skarżącą dochód.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni wskazuje, iż wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem na jej zdrowiu gdyż uniemożliwiłaby ponoszenie wydatków związanych z zakupem lekarstw co w konsekwencji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.