Uzasadnienie
K.P. wniósł za pośrednictwem Burmistrza S.O. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga wpłynęła do organu w dniu 24 czerwca 2011 r.
Burmistrz S.O. przesłał powyższą skargę i jej odpisy, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, do Sądu pocztą, listem poleconym nadanym w dniu 22 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego).
Następnie K.P., pismem z dnia 21 listopada 2011 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Burmistrz S.O. w odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia 10 października 2011 r. wskazał, że akta zostały przesłane do Sądu w dniu 22 lipca 2011 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 18 października 2011 r., ponownie wskazał dzień 22 lipca 2011 r. jako datę przesłania skargi wraz z odpowiedzią i kompletem akt oraz stwierdził, że wniosek, jako bezpodstawny, nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. wymierzył Burmistrzowi S.O. grzywnę w wysokości 300 złotych.
W uzasadnieniu postanowienie odwołując się do treści art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) oraz art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) stwierdził, że ostatnim dniem na nadesłanie skargi, odpowiedzi i akt sprawy był dzień 11 lipca 2011 r., zaś w tej sprawie skarga została przekazana do Sądu w dniu 22 lipca 2011 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ naruszył termin określony w art. 21 pkt 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś obowiązek w zakresie przekazania skargi został wykonany z jedenastodniowym opóźnieniem.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożony w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny był zasadny. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że akta wraz z odpowiedzią na skargę nie zostały przekazane przez organ w terminie określonym w art. 55 § 1 P.p.s.a., oraz uwzględnił charakter sprawy dotyczącej prawa dostępu do informacji publicznej, a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi, określonemu w art. 21 pkt 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślił, że w zakresie funkcji represyjnej wysokość wymierzonej grzywny będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie obowiązku przekazania skargi w terminie określonym ustawą, a także spełni funkcję prewencyjną i wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Burmistrza S.O. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wnosząc o jego uchylenie zarzucił naruszenie art. 55 § 1 P.p.s.a.. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że podstawa prawna żądania K.P. była niejasna, gdyż powołany został art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i organ nie miał pewności, czy domaga się on udzielenia informacji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji Z tego względu organ nie mógł mieć pewności co do terminu, w jakim należy przekazać skargę. Podniósł też, że opóźnienie wyniosło 11 dni, ale nie został przekroczony 30-dniowy termin podstawowy. Opóźnienie nie utrudniło przebiegu postępowania ani nie spowodowało jego przewlekłości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Zgodnie art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym w myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę.
Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione – skarga pomimo upływu ustawowego terminu nie została przekazana, a skarżący złożył stosowny wniosek.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszego postępowania podkreślić należy, że skarga K.P. rozpatrywana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi sądowi.
Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a, jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Pomimo, iż przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonania przez organ obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a. Z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji tego prawa przez stronę. Poza tym, grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniu prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w rozpoznawanej sprawie skarga skarżącego dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, to na organie ciążył ustawowy obowiązek jej przekazania wraz z aktami i odpowiedzią w terminie 15 dni. Skoro w sprawie faktem bezspornym jest, że organ przekazał skargę wraz z kompletem ww. dokumentów z naruszeniem ww. terminu, a skarżący złożył stosowny wniosek, to Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, że wystąpiły przesłanki do orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny.
Z tych względów, zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 55 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do argumentu autora zażalenie związanego z powołaniem się przez skarżącego na art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i brakiem pewności organu w jakim trybie żądanie powinno być rozpatrzone, a w konsekwencji w jakim terminie skarga powinno być przekazana, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć, iż przepis ten stanowi, że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. W związku z powyższym, treść tego przepisu nie może nasuwać żadnych wątpliwości co do zasadności rozpoznania żądania skarżącego w trybie właściwym dla postępowania o udostępnienie informacji publicznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególne okoliczności tej sprawy zostały w zaskarżonym postanowieniu uwzględnione, a wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do stopnia niewypełnienia obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.