Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 października 2004 r. sygnatura akt II SAB/Sz 30/04 odmówił P. J.ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niego i jego rodziny. Jego dochód miesięczny wynosi 541 zł i nie ma on nikogo na swoim utrzymaniu. W ocenie Sądu wskazana przez skarżącego sytuacja materialna świadczyła, iż jest on w stanie uiścić wpis sądowy w kwocie 50 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Ponadto znane jest Sądowi z urzędu, iż aktem notarialnym z dnia [...] Rep. [...] zawartym przed notariuszem E. w Ś., skarżący dokonał sprzedaży w celu zamiany i umowy zamiany swego mieszkania w Ś. przy ul. M. i tego tytułu uzyskał kwotę 51.730 zł.
Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. J., zarzucając naruszenie:
- 1. art. 45 i 77 Konstytucji RP, gdyż orzeczenie jest niesprawiedliwe i zamyka drogę sądową do obrony praw skarżącego; podniósł on, iż przy dochodzie miesięcznym w wysokości 541 zł nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego;
- 2. art. 5 i 6 Konwencji Praw Człowieka przez to, że Sąd ten nie budzi zaufania publicznego z tego powodu, iż motywy i intencje działania są bezprawne;
- 3. art. 141 i 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez stronnicze i błędne zastosowanie oraz interpretację tych przepisów.
W zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu opisując swą sytuację wywodzi, iż Sąd stosuje względem niego "niewyobrażalny rygoryzm z elementami biurokratycznej intrygi, stałe mnożenie przez prawo nieznanych trudności czy wręcz ich wymyślanie". Powołuje się na praktykę innych sądów znaną z prasy, o szerszym stosowaniu prawa pomocy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nadużywa swej dominującej pozycji dając skarżącemu wskazówki, aby wyodrębniał ze swego dochodu część na opłaty sądowe.
Naczelny Sąd Administracyjny badając zaskarżone postanowienie uznał, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, jako nie posiadające uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny badając zaskarżone postanowienie w granicach podniesionych zarzutów i po zapoznaniu się z materiałem sprawy uznał, iż zarzuty te nie są zasadne. Ocena zaskarżonego postanowienia sprowadza się w zasadzie do tego, czy zgodne z prawem była odmowa ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego z urzędu. Jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie skarżący jest osobą utrzymującą się ze świadczenia rentowego w wysokości 541 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą: czynsz 60 zł, gaz 41 zł, prąd 117 zł, RTV 27 zł, woda 2,92 zł oraz opał 100 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na utrzymanie skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności nie wskazują w sposób oczywisty na niemożność poniesienia przez skarżącego pełnych kosztów postępowania.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia oraz jak Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, na podstawie akt spraw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, m.in. o sygn. II SAB/Sz 22/04, II SA/Sz 155/04 iż skarżący w dniu [...] zawarł akt notarialny sprzedaży w celu zamiany i umowy zamiany swego mieszkania w Ś. i z tego tytułu uzyskał kwotę 51.730 zł. Tak więc poza otrzymywaną rentą skarżący posiada inne środki finansowe, co ma zasadnicze znaczenie przy ocenie jego możliwości finansowych.
Zauważyć należy, iż na powyższe okoliczności Sąd odwoławczy powoływał się w swoich wcześniejszych orzeczeniach.
Jeżeli więc Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając sytuację materialną skarżącego odmówił mu przyznania pełnomocnika z urzędu, to wydanemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia wymienionych w zażaleniu przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stosując bowiem instytucję przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym uczynił to w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Tym samym nie można również uznać, iż zostały naruszone przepisy Konstytucji oraz Konwencji Praw Człowieka przez zamknięcie stronie dostępu do drogi sądowej.
Z uwagi na sytuację materialną skarżącego słusznym jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o odmowie ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.