Uzasadnienie
W dniu 21 listopada 2012 r. J.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 roku, sygn. akt II SAB/Łd 63/96. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Podał, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m². Osiąga stałe dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 3.500 zł brutto miesięcznie. Skarżący stwierdził również, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi – jak to określił – "na pokrycie kosztów leczenia", nie precyzując wielkości tych oszczędności.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt III SAB/Łd 5/07 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na skutek sprzeciwu skarżącego, ww. postanowienie utraciło moc, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt III SAB/Łd 5/07 odmówił J.N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Uwzględniając przedstawione przez skarżącego okoliczności oraz wysokość kosztów sądowych (wpis sądowy od zażalenia), które na tym etapie postępowania stanowią jedyne realne obciążenie dla skarżącego, WSA w Łodzi stwierdził, że nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przeciwko twierdzeniom skarżącego o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, przemawia miesięczny poziom dochodów osiąganych z tytułu wynagrodzenia za pracę, który kształtuje się na poziomie około 3.500 zł brutto oraz posiadane oszczędności, których wysokości nie podał. Powyższe wskazuje zatem, że skarżący może część środków pieniężnych, którymi dysponuje osiągając stały dochód, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego postępowania, a zatem nie zostały spełnione określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a, przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.N. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód w kwocie znacznie przekraczającej najniższe krajowe wynagrodzenie (dochód J.N. wynosi 3500 zł brutto miesięcznie) w żadnym wypadku nie może być za taką osobę uznany. Podkreślenia wymaga również, że jest on właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m² oraz posiada oszczędności, których dokładnej kwoty nie podał. Ponadto należy stwierdzić, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 100 zł z tytułu wpisu od zażalenia, co przy uwzględnieniu uzyskiwanych przez skarżącego dochodach nie jest wydatkiem, który stanowiłby uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, iż złożony w tej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.