Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1117/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił Da. Z. H. wstrzymania wykonania decyzji Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 września 2014 r. nr [...]w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż D.Z. H.wniósł do sądu skargę na decyzję Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 września 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w H. z dnia 3 czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie uznania skarżącego winnym przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia mu z tego tytuły kary wydalenia ze służby. Skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jest on głównym żywicielem rodziny, a praca w Policji jest jedynym źródłem utrzymania jego rodziny, tj. żony i dzieci.
Sąd I instancji uznał, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd wyjaśnił, że sam fakt pozostawania bez pracy, a tym samym bez źródła dochodu, nie przesądza jeszcze o zaistnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2007 r. (sygn. akt I OZ 22/07) zwolnienie z pracy i co się z tym łączy - pogorszenie statusu majątkowego rodziny - nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody rodzinie. Ponadto Sąd wskazał, że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 (Lex nr 281811) stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Zdaniem Sądu I instancji, taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie, gdyż szkoda poniesiona przez skarżącego wskutek nieotrzymywania uposażenia nie ma charakteru nieodwracalnego, bowiem zgodnie z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 134f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz.U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.), uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. W myśl art. 42 ust. 4 i 5 tej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Takie samo uposażenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3 tego przepisu, tj. policjantowi, który w razie przywrócenia do służby, mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D.Z. H..
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy".
Jak wynika z przywołanego przepisu, ochrona tymczasowa możliwa jest tylko wtedy, gdy wykonanie aktu grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub spowodowaniem skutków, które będą trudne do odwrócenia. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc, odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze, niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.
Przepis art. 61 § 3 cyt. ustawy zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale, pozwalającym zająć stanowisko. Oznacza to, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi zawierać uzasadnienie powodów, dla których Sąd powinien postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji, a obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd natomiast jedynie ocenia, czy w istocie podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności dające się zweryfikować. Każda decyzja pociąga za sobą określone skutki prawne, jednakże wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy grozi wyrządzeniem – co należy podkreślić – znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, a więc skutki przewyższające naturalne następstwa wydanej przez organ decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie
Skarżący wskazuje, że trudny do odwrócenia skutek i znaczna szkoda wiążą się z pozbawieniem go - w wyniku wydalenia ze służby - wynagrodzenia za pracę. Jest to okoliczność, która niewątpliwie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Nie oznacza to jednak, że musi ona automatycznie powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a Sąd automatycznie musi wstrzymywać wykonanie takiej decyzji. Pojęcie potencjalnie znacznej szkody należy w tym przypadku odnieść do sytuacji jednostki, która o istnieniu tego niebezpieczeństwa wywodzi. Skoro jednak skarżący w złożonym wniosku nie określił swojej sytuacji finansowej, rodzinnej, i nie wynika ona również z akt sprawy, to Sąd nie może stwierdzić, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sama decyzja o wydaleniu skarżącego ze służby jest również – jak wynika z akt sprawy - konsekwencją działań skarżącego. Mając na uwadze akta sprawy oraz zasadę proporcjonalności, Sąd nie powinien pomijać w swoich rozważaniach skutków ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji lub aktu. Samo wydalenie ze służby (a w następstwie zwolnienie ze służby), nie jest także trudnym do odwrócenia skutkiem. Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011 Nr 287 poz. 1687 ze zm.) "ust.
- Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne (...)".
Należy również podkreślić, że utrata zatrudnienia, w świetle orzecznictwa NSA, nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (patrz: postanowienia NSA z 16 kwietnia 2004 r. sygn. akt OZ 17/04, OZ 20/04). Samo wykonanie orzeczenia o wydaleniu ze służby jeszcze nie powoduje trwałej nieodwracalnej zmiany, bowiem istnieje możliwość przywrócenia do służby wraz ze wszystkimi gratyfikacjami
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji postanowienia.