Postanowienie NSA z 19 marca 2019 r., I OZ 227/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.R.P.I.I.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II SO/Wa 42/18 o wymierzeniu K.R.P.I.I.B. grzywny z tytułu nieprzekazania do sądu w terminie skargi M.P. wraz z aktami

Sprawa

sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II SO/Wa 42/18 wydanym na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wymierzył K.R.P.I.I.B. grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi M.P. na uchwałę K.R.P.I.I.B. z [..] września 2017 r. nr [..] wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy.

W uzasadnieniu wskazano, że skarga M.P. na uchwałę K.R.P.I.I.B. z 27 września 2017 r. wpłynęła do organu za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 31 października 2017 r. Ostatni dzień terminu do przekazania skargi przypadł zatem na dzień 30 listopada 2017 r., natomiast do Sądu została przekazana wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 27 września 2018 r., a więc niespełna dziesięć miesięcy po upływie ustawowego, trzydziestodniowego terminu.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego zapatrywanie organu wyrażone w odpowiedzi na skargę co do tego, że niewykonanie przez skarżącego wezwania organu do podpisania skargi, "uniemożliwiło" organowi jej terminowe przekazanie do Sądu nie jest uzasadnione, ponieważ nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Sąd podkreślił, że organ, za pośrednictwem którego została wniesiona skarga do sądu administracyjnego, jest obowiązany do jej przekazania do Sądu, nie zaś do wzywania skarżącego do usunięcia braków formalnych pisma.

Zażalenie na to postanowienie złożyła K.R.P.I.I.B., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 55 p.p.s.a. poprzez uznanie, że:

1. organ nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy nie miał możliwości technicznych, aby przekazać Sądowi pismo wysłane drogą elektroniczną w formacie PDF, a ponadto pismo nie przeszło pozytywnej weryfikacji systemu ePUAP, a organ nie miał możliwości, aby zweryfikować pochodzenie pisma w inny sposób niż poprzez wezwanie domniemanego skarżącego do uzupełnienia braków formalnych;
2. przyjmowanie i przekazywanie skarg jest bezwzględnym obowiązkiem organu w sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie zawiera normy nakazującej organom wypełniania obowiązków skarżących, tj. drukowania i wysyłania skarg do właściwych sądów w przypadku wniesienia przez skarżących środków odwoławczych w sposób - po pierwsze uniemożliwiający weryfikację osoby skarżącej, a ponadto nieznany nie tylko ustawie, ale i praktyce.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarga M.P. złożona za pośrednictwem platformy ePUAP nie została opatrzona podpisem elektronicznym, w związku z czym organ w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. wezwał skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego skargi pod rygorem pozostawienia jej bez rozpoznania. Wobec braku odpowiedzi na to wezwanie, organ postąpił zgodnie z rygorem i nie przekazał skargi do sądu administracyjnego. W ocenie autora zażalenia zaistniała w sprawie sytuacja nie zasługiwała na nałożenie na organ grzywny, bowiem spowodował ją sam skarżący, który nie wykonał wezwania organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ zobligowany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w świetle art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pamiętać przy tym należy, że art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawia po stronie Sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści przytoczonego artykułu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość.

W niniejszej sprawie poza sporem był fakt nieprzekazania w terminie skargi M.P. na uchwałę K.R.P.I.I.B. z [..] września 2017 r. nr [..] wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. Skarga, która wpłynęła do organu w dniu 31 października 2017 r., została przekazana do Sądu z prawie dziesięciomiesięcznym opóźnieniem. Stało się to dopiero po złożeniu przez skarżącego wniosku do Sądu o wymierzenie organowi grzywny z tytułu nieprzekazania skargi do Sądu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę prawidłowo Sąd I instancji uznał powyższe za przesłankę wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzona grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a., autor zażalenia nie kwestionował jej wysokości.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na wniosek, powtórzonej następnie w zażaleniu, wskazać należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniach NSA z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II GZ 287/18 i z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt II GZ 454/18, że organ nie miał podstaw prawnych do wzywania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi. Podkreślić należy, że badanie, czy spełnione zostały warunki formalne skargi, jest wyłączną kompetencją sądu administracyjnego. Brak odpowiedzi skarżącego na bezpodstawne wezwanie organu nie mógł wywołać skutku w postaci pozostawienia skargi bez rozpoznania na podstawie k.p.a., bowiem to nie do organu była skierowana skarga, a postępowanie skargą wywołane nie jest regulowane przepisami tego kodeksu, lecz przepisami ustawy - p.p.s.a.

Dla obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a nie ma ponadto znaczenia, czy skarga została złożona do organu w formie papierowej czy elektronicznej. W każdym z tych przypadków organ powinien skargę przekazać w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, z tą różnicą, że skargę złożoną w formie elektronicznej organ powinien wydrukować. Tym samym stanowisko organu, że nie miał on możliwości technicznych do przekazania sądowi skargi wniesionej przez M.P. nie znajduje zrozumienia ani akceptacji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie jest też jasne, jakie możliwości techniczne miał na myśli organ, twierdząc, że nie mógł przekazać skargi, zwłaszcza że po złożeniu przedmiotowego wniosku skargę wydrukował i przekazał do Sądu.

Podkreślić trzeba, że z istoty konstytucyjnego prawa strony do sądu wynika m.in. obowiązek organu przekazania skargi strony sądowi administracyjnemu bez względu na pogląd organu co do dopuszczalności czy skuteczności wniesionego środka zaskarżenia. Swoje stanowisko co do wniesionej skargi organ mógł wyrazić w odpowiedzi na skargę, przekazanej wraz ze skargą i aktami sprawy, a nie poprzez niewykonywanie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a.

W tej sytuacji zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.