Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 402/20 odrzucił skargę R. P. W uzasadnieniu podał, że R. P. drogą elektroniczną wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] marca 2020 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Jednocześnie wyjaśniono skarżącemu, że w myśl art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej: "P.p.s.a."), kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym powinno zostać opatrzone zarówno pismo wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, jak i załączniki wnoszone w tej formie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 6 czerwca 2020 r. W dniu 9 czerwca 2020 r. skarżący drogą elektroniczną przesłał pismo zatytułowane "Wniosek", opatrzone podpisem elektronicznym, którego załączniki, w tym skarga do tutejszego Sądu, nie zostały opatrzone podpisem elektronicznym. W zaistniałej sytuacji, Sąd I instancji uznał, że niemożliwe jest nadanie skardze dalszego biegu i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4, § 2a i § 2b, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił prawidłowo braków formalnych skargi. Zdaniem strony, z pisma wniesionego 9 czerwca 2020 r. wynika prawidłowe złożenie do Sądu podpisanych elektronicznie dokumentów w postaci: - skargi do WSA w Łodzi, - wniosku do WSA, - wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z niewiadomych przyczyn Sąd nadał bieg wnioskowi o przyznanie prawa pomocy i rozpatrzył go pozytywnie, natomiast skarga wniesiona w tym samym trybie została nieprawidłowo odrzucona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do art. 46 § 2b P.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Z kolei w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak już wyżej wskazano, w przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi ustawodawca w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przewidział rygor odrzucenia skargi.
W niniejszej sprawie, skarżący wniósł skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego. W związku z tym, że podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim do właściwej skargi, Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych tej skargi przez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi.
W tym miejscu podkreślić należy, że przepis art. 46 § 2b P.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Jak już wyżej wspomniano, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego dotyczą również załączników przesyłanych w takiej formie (art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a.). Podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem jedynie tekstu tego pisma, nie zaś całego dokumentu elektronicznego wraz z załączonymi do niego plikami. Ze względu na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. nie można więc przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, tj. w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem dokumentu. Naczelny Sąd Administracyjny ma świadomość, że aktualnie platforma ePUAP nie pozwala przy tworzeniu korespondencji podpisywać załączników zarówno podpisem zaufanym, jak i kwalifikowanym. O ile formularz pisma ogólnego można podpisać w ten sposób, o tyle nie ma technicznej możliwości podpisania z poziomu ePUAP załącznika. Nie jest to jednak okoliczność, która uzasadniałaby odstąpienie od jasno wyartykułowanego w art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. wymogu odrębnego opatrzenia właściwym podpisem załączników do pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego. Regulacje te mają bowiem pozycję nadrzędną w stosunku do wytycznych czy instrukcji dotyczących funkcjonowania platformy ePUAP. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że istnieją rozwiązania techniczne, które umożliwiają stronom postępowania sądowoadministracyjnego dopełnienie wymogów procesowych przewidzianych w ww. przepisach P.p.s.a. Strona, składając skargę do organu, może wpisać jej treść w formularz pisma ogólnego (dokument w formacie XML) lub załączyć w postaci pliku (doc, pdf itp.) do tego formularza – w tym przypadku strona może skorzystać z narzędzia uruchomionego przez Ministerstwo Cyfryzacji, które umożliwia podpisanie dokumentu podpisem zaufanym (https://moj.gov.pl/ uslugi/signer/upload?xFormsAppName=SIGNER). Tak podpisany dokument elektroniczny należy następnie załączyć do pisma przewodniego w ePUAP. Podpis dokonywany w tego rodzaju systemie spełnia kryteria określone w art. 46 § 2a P.p.s.a. i tak podpisany załącznik czyni zadość wymaganiom z art. 46 § 2b P.p.s.a. Jak to zostało wyżej wskazane istnieją zatem rozwiązania techniczne umożliwiające skuteczne wnoszenie pism procesowych, także pod postacią załącznika do dokumentu elektronicznego, przy zachowaniu warunków formalnych z art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a.
W analizowanym przypadku wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi przez opatrzenie jej właściwym podpisem, o którym mowa w art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 6 czerwca 2020 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił poprawnie braku formalnego skargi. W wykonaniu ww. wezwania, skarżący podpisem zaufanym podpisał jedynie pismo przewodnie z dnia 9 czerwca 2020 r. kierowane do Sądu, natomiast nie podpisał skargi stanowiącej załącznik do tego pisma. W tych warunkach, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu wskazującej na rozpoznanie przez Sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w analogiczny sposób, należy wskazać, że podstawę orzekania w tym przedmiocie stanowił prawidłowo podpisany przez skarżącego urzędowy formularz "PPF" złożony na wezwanie Sądu I instancji w dniu 17 czerwca 2020 r. (v. k. 17-23 akt sprawy II SPP/Łd 129/20).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.