Uzasadnienie
Prezydent Miasta W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 15 października 2013 r., którą organ uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. i orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 2.110,00 zł na rzecz K. B. oraz na rzecz M. B. z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], o pow. 0,0051 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr 35, od km 2+350 do km 8 + 250 oraz o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta W. w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.
W treści skargi zawarto jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym zobowiązania do wypłaty ustalonego odszkodowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i wypłaty odszkodowania zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Wobec braku przekazania środków finansowych z budżetu Państwa na w/w cel wypłata odszkodowania będzie się wiązała z koniecznością dokonania zmiany budżetu Miasta W. i wydatkowaniem na zapłatę w/w odszkodowania środków z budżetu Miasta. Działanie to będzie oznaczało brak możliwości wydatkowania środków finansowych Gminy W. na zaplanowane wcześniej cele związane z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty, a tym samym na realizację zadań Gminy. Prezydent wskazał, że oprócz przedmiotowej sprawy prowadzonych jest kilkadziesiąt innych postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na łączną kwotę odszkodowań wynoszącą około 37 mln złotych. Zaskarżona decyzja stawia skarżącego w sytuacji, w której nagle jest zobowiązany do wypłaty odszkodowań i nie miał możliwości wcześniejszego zabezpieczenia finansowania kosztów inwestycji, której wszczęcie zainicjowano bez jego udziału i na wniosek innego podmiotu. Na dowód, że wydatki związane z inwestycją (w tym środki na wypłaty odszkodowań) nie zostały ujęte w budżecie skarżący przedłożył kopię uchwały budżetowej i wieloletniej prognozy finansowej na rok 2012 i lata 2013 – 2031, jak również kopię decyzji nr 5/12 o zezwoleniu na realizację inwestycji, której adresatem jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a która jest potwierdzeniem, iż to nie skarżący rozpoczął inwestycję wobec czego nie mógł takiego wydatku zaplanować. W ocenie skarżącego niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków istnieje i winno być rozpatrywane w kontekście wszystkich toczących się postępowań o odszkodowanie. Brak zabezpieczenia środków na odszkodowania w budżecie oraz konieczność przesunięcia środków z innych zadań spowoduje niewątpliwie ograniczenie lub brak możliwości wykonywania zaplanowanych zadań i wypełniania podjętych już zobowiązań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu I instancji powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopadabniają zastosowania ochrony tymczasowej. W szczególności skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd podkreślił, że bada przesłanki ewentualnego wstrzymania wykonania wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie obowiązku wypłaty odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej. Ponadto skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji mającej potwierdzać rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln.
Odnosząc się do wskazywanej przez skarżącego utraty płynności finansowej Sąd podniósł, iż dla przesłanki warunkującej ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że wynikiem wypłaty odszkodowania ustalonego w tej właśnie decyzji będzie dla danego podmiotu tak znaczne, że może zagrozić jego płynności finansowej, a co za tym idzie, wpłynie negatywnie na funkcjonowanie skarżącego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Prezydent Miasta W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskującym. Wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Wobec tego wskazać należy, że w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Miastu zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Przyjęcie, iż "uszczuplenie finansów" spowodowane wypłatą odszkodowania mogłoby skutkować wstrzymaniem wykonania decyzji, możliwe byłoby jedynie wówczas, gdyby zagrażało funkcjonowaniu podmiotu.
W okolicznościach niniejszej sprawy, za zagrożenia w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może być uznana konieczność wypłaty odszkodowania w wysokości 2.110,00 zł na rzecz K. B. oraz na rzecz M. B.. Skarżący nie wykazał wymagalności decyzji odszkodowawczych na wskazywaną kwotę 37 mln zł.
Tym samym brak podstaw do przyjęcia, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Raz na skutek ewentualnej odwracalności wypłaty, dwa niewykazania zagrożenia w funkcjonowaniu Miasta W..
Warto zaznaczyć, że w analizowanej materii – z wniosków Prezydenta Miasta W. – ukształtowało się już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienia NSA z 28 lutego 2014 r. o sygn. akt: I OZ 131/14, I OZ 123/14, I OZ 121/14, I OZ 106/14, I OZ 104/14, I OZ 107/14, I OZ 122/14, I OZ 105/14).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.