Postanowienie NSA z 19 marca 2015 r., I OZ 233/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1094/13 oddalające wniosek R. S. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania

Sprawa

sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1094/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2013 r., w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że według skarżącego podstawą wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej były fakty i okoliczności zawarte we wniosku o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 8 lutego 2012 r., w sprawie sądowej o sygn. akt II SA/Sz 345/11, jak również treść złożonego przez sędziego oświadczenia w dniu 8 lutego 2012 r. w powołanej sprawie. Skarżący stwierdził ponadto, że sędzia, którego dotyczy wniosek, nie wykazała dobrej woli, aby dla dobra wymiaru sprawiedliwości postępowanie sądowe, a następnie rozpoznanie sprawy było prowadzone zgodnie z regułami postępowania sądowego i przepisami demokratycznego państwa prawa. Według skarżącego sędzia posługiwała się omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego państwa. Skarżący dodał, że integralną treścią przedmiotowego wniosku są wszystkie pisma procesowe, w szczególności w kwestiach wyżej podniesionych, w sprawie o sygn. II SA/Sz 345/11.

Sędzia NSA Elżbieta Makowska w dniu 16 stycznia 2015 r. złożyła do akt sprawy oświadczenie, że R. S. zna wyłącznie z rozpoznawanych spraw, w których występował on jako strona skarżąca. Nie łączy ją ze skarżącym żaden stosunek prawny lub osobisty, o którym mowa w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdziła, iż prawdą jest, że w związku z wnioskiem skarżącego o wyłączenie od rozpoznania w innej sprawie (sygn. akt II SA/Sz 345/11), złożonym przez skarżącego na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. (której sędzia przewodniczyła), złożyła oświadczenie, stanowiące podstawę jej wyłączenia od rozpoznania, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 marca 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołał treść art. 18 § 1 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") i stwierdził, że okoliczności przedstawione we wniosku skarżącego nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego NSA Elżbiety Makowskiej. Sformułowania użyte przez skarżącego są jedynie przykładem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu sędziego, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności podejmowanych przez sędziego objętego wnioskiem, a wynikających z oczekiwań strony co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Wniosek ten w żadnym fragmencie nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym.

Sąd podkreślił, iż sędzia objęta wnioskiem złożyła stosowne wyjaśnienie, że nie łączy ją z R. S. żaden stosunek prawny lub osobisty, o którym mowa w art. 18 p.p.s.a., zaś skarżącego zna wyłącznie z obowiązków sędziego, jakie wynikają z rozpoznawanych spraw, w których R. S. występował, jako strona skarżąca. Oświadczenie sędziego i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Sąd wskazał, że zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w ww. przepisach, dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego.

Wobec powyższego Sąd uznał, że wywody skarżącego nie uzasadniają wyłączenia sędziego z mocy prawa na podstawie art. 18 p.p.s.a. lub na wniosek z art. 19 p.p.s.a. Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, również nie dopatrzył się przyczyn wyłączenia sędziego

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a.

Należy uznać, że Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od orzekania. Za taką okoliczność nie mogą być uznane wskazywane przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia rozprawy przez ww. sędziego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego, albowiem merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia.

Wskazać należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Skarżący nie wskazał obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej, uzasadniających wątpliwość co do zachowania bezstronności tego sędziego podczas orzekania w niniejszej sprawie. Wskazane we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez ww. sędziego rozprawy w dniu 8 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. II SA/Sz 345/11. Podejmowanie przez sędziego NSA Elżbietę Makowską w innej sprawie, której skarżący był stroną, czynności nieodpowiadających oczekiwaniom skarżącego nie może stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego w sprawie niniejszej.

Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55).

Sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła pisemne oświadczenie, że R. S. zna wyłącznie z rozpoznawanych spraw, w których występował jako strona oraz że nie łączy ją ze skarżącym żaden stosunek prawny lub osobisty, o którym mowa w art. 18 p.p.s.a. Tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.