Postanowienie NSA z 18 kwietnia 2013 r., I OZ 236/13

Wydany

18 kwietnia 2013 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 337/12 odmawiającego E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (del.)

Sprawa

w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

E.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. W dniu 19 czerwca 2012 r. skarżący złożył w Sądzie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a źródłem ich utrzymania są dochody z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych w łącznej kwocie 3057 zł netto miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni 102 m2 oraz posiada ½ udziału w nieruchomości budynkowej. Skarżący oświadczył również, że spłaca kredyt na remont mieszkania i aparat słuchowy, a ponadto musi wymienić okna na zimę. Z emerytury wnioskodawcy ZUS potrąca co miesiąc 700 zł na powstałe zaległości.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r., przyznał E.K. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia ½ wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem E.K. wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2012 r., przyznał E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. oddalił skargę E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2012 r. W dniu [...] grudnia 2012 r., skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W nowo złożonym wniosku skarżący powołał się na okoliczności podane przy pierwszym wniosku.

Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2012 r. wezwano skarżącego do wskazania nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej, majątkowej lub zarobkowej, które wystąpiły po 16 sierpnia 2012 r., mogących skutkować zmianą postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 337/12. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. skarżący poinformował, że złożył w biurze podawczym w dniu 12 grudnia 2012 r. nowy egzemplarz PPF z aktualnymi kosztami za miesiąc grudzień.

Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku odmówił E.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem E. K. wniósł sprzeciw. Po jego rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 337/12 odmówił E. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd wyjaśnił, że sprawa z wniosku skarżącego E. K. o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem tegoż Sądu z dnia 16 sierpnia 2012 r. W ocenie Sądu skarżący w złożonym w dniu 12 grudnia 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia 16 sierpnia 2012 r. W ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał, aby wystąpiły jakiejkolwiek okoliczności, które wpłynęły na pogorszenie jego sytuacji majątkowej.

Zażalenie na to postanowienie wniósł E. K. W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna jest bardzo słaba i uniemożliwia mu wynajęcie adwokata w celu napisania i złożenia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając na względzie tę regulację prawną Sąd I instancji postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2012 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Postanowienie to stało się prawomocne. Składając po 4 miesiącach ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał istnienia żadnych istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na jego dotychczasową sytuację materialną.

Prawidłowo zatem Sąd I instancji, wobec braku zmiany istotnych w sprawie okoliczności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego, odmownie rozpoznał ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Rozpoznając zatem ponowny wniosek skarżącego Sąd I instancji zbadał, czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak trafnie wskazał Sąd I Instancji skarżący w złożonym ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do stanu (sprzed 4 miesięcy), jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia 16 sierpnia 2012 r. W tej sytuacji brak było podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.