Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2010 r., I OZ 237/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 797/09 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Pisuli – Dąbrowskiej od orzekania

Sprawa

w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 797/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek A. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Pisuli – Dąbrowskiej od orzekania w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że A. K. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. zwrócił się z ponownym wnioskiem o wyłączenie w/w sędziego od udziału w sprawie, zarzucając sędziemu sprawozdawcy, iż nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez zaniechanie nadania biegu jego pismu z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie połączenia sprawy II SA/Wa 797/09 ze sprawą II SA/Wa 1018/09. Dodatkowo stwierdził, że merytoryczne rozpoznanie skargi możliwe jest tylko w ramach łącznego rozpoznawania wskazanych spraw. Jednocześnie skarżący zarzucił, iż wydanie zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy pozbawiło go w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym możliwości dochodzenia swoich konstytucyjnych praw. Ponadto skarżący wskazał, iż nadal aktualne są zarzuty zawarte w jego wniosku z dnia 1 września 2009 r. oraz zakwestionował oświadczenie sędziego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniosek o wyłączenie sędziego stwierdził, że podana przez skarżącego przyczyna nie wskazuje na czym miałaby polegać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wydanie zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie pozbawia go praw strony postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto, na wyznaczonej rozprawie będzie mógł się wypowiedzieć, a zatem jego konstytucyjne prawo do sądu będzie w pełni zrealizowane.

Skarżący może domagać się, jako strona postępowania, zastosowania przez Sąd określonych prawem instytucji procesowych składając stosowne wnioski procesowe, w tym także wniosek o połączenie spraw. Jednak celowi temu nie służy wniosek o wyłączenie sędziego, który stanowi gwarancję bezstronności rozpoznania sprawy, a nie gwarancję podejmowania przez Sąd czynności procesowych zgodnych z wolą skarżącego.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarżący nie podał okoliczności uprawdopodabniającej przyczynę wyłączenia określoną w art. 19 ustawy, co skutkowało stwierdzeniem, iż był on niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego złożonego przez sędziego oświadczenia zauważyć należy, iż autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia (oświadczenia). Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż skarżący prawdziwości tego wyjaśnienia w żaden sposób nie podważył.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 20 i art. 22 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. K., domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił nieważność postępowania, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w sprawie należącej do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa - art.18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., ale również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).

Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnienia zawartego w oświadczeniu złożonym przez sędziego brak jest podstaw do wyłączenia go od rozpoznawania sprawy z mocy ustawy, jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 P.p.s.a. Skarżący nie wykazał ani we wniosku, ani w zażaleniu, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższego oświadczenia.

Za niezasadny uznać należy zgłoszony w zażaleniu zarzut dotyczący nieważności postępowania. Zgodnie z art. 22 § 1 P.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Stosownie do treści § 2 tego artykułu postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W razie gdy sąd administracyjny, o którym mowa w § 1, nie może podjąć postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyznacza inny sąd do rozpoznania wniosku (art. 22 § 3 P.p.s.a.).

Wobec tego, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła okoliczność wskazana w art. 22 § 3 P.p.s.a., właściwym do rozpoznania wniosku A. K. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Pisuli – Dąbrowskiej od orzekania w sprawie był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.