Postanowienie NSA z 16 marca 2016 r., I OZ 238/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na zarządzenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2687/14 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Bożena Popowska przewodniczący

Uzasadnienie

Zarządzeniem objętym zażaleniem Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek M. S. z dnia 5 listopada 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że ponieważ ww. wniosek nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 P.p.s.a., przy piśmie z dnia 10 listopada 2015 r. przesłano skarżącemu wezwanie do uzupełnienia jego braków formalnych wraz z urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca wezwanie została dwukrotnie awizowana i uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 P.p.s.a. wraz z upływem dnia 30 listopada 2015 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 7 grudnia 2015 r., jednakże w wyznaczonym terminie skarżący braków tych nie uzupełnił, co stanowiło podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W zażaleniu na powyższe zarządzenie M. S. zarzucił, że zostało ono oparte na fałszywym twierdzeniu, że doręczono mu wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podniósł, że nie mógł odebrać przesyłki, gdyż nie wiedział o jej istnieniu (nie otrzymał awiza). Nadto wskazał, że tekst zaskarżonego zarządzenia wraz z uzasadnieniem nosi sygn. akt I SA/Wa 2687/14, natomiast koperta, w której zostało ono przesłane została opatrzona sygn. akt I SA/Wa 2684/14.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżący w dniu 5 listopada 2015 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie do nadesłania uzupełnionego formularza wraz ze stosownym drukiem została doręczona skarżącemu w tzw. trybie zastępczym, przewidzianym w art. 73 P.p.s.a. Wezwanie zostało przesłane stronie na podany w skardze adres i awizowane w dniu 16 listopada 2015 r., a następnie ponownie awizowane w dniu 24 listopada 2015 r. i zwrócone do Sądu w dniu 2 grudnia 2015 r. Oznacza to, że zgodnie z art. 73 P.p.s.a. wezwanie to wraz z pouczeniem o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 30 listopada 2015 r. (doręczenie zastępcze), a zatem termin do uzupełnia braków wniosku upływał 7 grudnia 2015 r. M. S. nie wykonał wezwania Sądu w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji, stosowanie do treści art. 257 P.p.s.a., wniosek skarżącego z dnia 5 listopada 2015 r. o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania, co też prawidłowo uczynił Sąd I instancji.

Podnoszona w zażaleniu okoliczność, iż koperta, w której skarżącemu przesłano zaskarżone zarządzenie opatrzona była błędną sygnaturą akt pozostawała bez wpływu na prawidłowość zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Skarżący wskazuje również, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie. Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z informacji poczty na zwróconej do Sądu I instancji przesyłce wynika, że była ona prawidłowo awizowana, zgodnie z regułami określonym w art. 73 P.p.s.a. Przepis ten stwarza możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Fikcja ta w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, aby strona miała możliwość odbioru przesyłki – czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy – ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie. W niniejszej sprawie strona skutecznie nie uprawdopodobniła, że podniesione w zażaleniu okoliczności miały miejsce. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.