Postanowienie NSA z 15 kwietnia 2010 r., I OZ 239/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1884/09 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu mienia gminie postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Gmina O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.

W skardze zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podano, że wykonanie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji może skutkować podważaniem prawa własności Gminy, zaprzeczeniem wiary i rękojmi księgi wieczystej urządzonej dla działki nr [...], gdzie jako właściciel wpisana jest Gmina. Skarżąca podała, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się boisko do piłki nożnej i dwa boiska do piłki siatkowej mieszkańców O., w większości zrzeszonych w Ludowym Zespole Sportowym. W ciągu ostatnich 14 lat Gmina łożyła na utrzymanie tych obiektów znaczne środki z własnego budżetu dokonując licznych konserwacji i remontów, jako zobowiązana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym do zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej w zakresie sportu.

Zdaniem Gminy O., wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę tego mienia uniemożliwiając realizację tego obowiązku, a co najmniej utrudnić lub wstrzymać jego realizację na dłuższy okres czasu. To z kolei może rodzić uzasadnione roszczenia członków społeczności lokalnej. Nie sposób też ominąć skutku w postaci urządzenia księgi wieczystej i ujawnienia tam Gminy O.. Fakt ten pozwalał na czerpanie korzyści finansowych z udostępniania własnego majątku innym podmiotom. Ewentualne zakwestionowanie podstawy posiadania tego majątku może rodzić roszczenia podmiotów i osób trzecich o zwrot tych korzyści, co spowoduje powstanie szkody na rzecz Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1884/09, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odmówił Gminie O. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że obawy skarżącej, iż następcy prawni dokonają wpisu prawa własności na swoją rzecz, co w konsekwencji da im możliwość zbycia lub obciążenia nieruchomości, są przedwczesne i niepewne.

W ocenie Sądu I instancji podstaw do wstrzymania nie dawały też ogólnikowe argumenty wnioskodawcy dotyczące utraty korzyści majątkowych czerpanych z udostępniania innym podmiotom obiektów sportowych, czy roszczeń osób trzecich o zwrot korzyści. Twierdzenia Gminy O. w tym zakresie nie zostały bowiem skonkretyzowane na tyle, aby można je było ocenić, z punktu widzenia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Danych na potwierdzenie tej argumentacji nie dostarczają też akta sprawy. Same więc obawy Gminy o przyszłe losy przedmiotowego mienia nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku.

Odnosząc się do faktu poczynienia przez Gminę nakładów na utrzymanie obiektów sportowych, Sąd wojewódzki podkreślił, że nakłady te- co do zasady - mogą być rozliczone dobrowolnie pomiędzy stronami lub w sytuacji spornej, w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Gmina O. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą niebezpieczeństwo dowolnego rozporządzenia albo obciążenia nieruchomości przez nowego właściciela. Wskazała, że chybionym jest twierdzenie, iż w ramach uprawdopodobnienia strona miała obowiązek wskazać realne działania p. R..

Ponadto Gmina O. podtrzymała stanowisko wyrażone we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W judykaturze przyjęto pogląd, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Dodatkowo wskazać należy, że z konstrukcji w/w normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia.

W przedmiotowej sprawie skarżąca Gmina we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniosła, iż w wyniku jej wykonania następcy prawni dokonają wpisu prawa własności na swoją rzecz, a następnie zbędą lub obciążą rzecz.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła dostatecznie w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Argument skarżącej, że zaskarżona decyzja stanowi podstawę dla wszczęcia i prowadzenia dalszych postępowań zmierzających bezpośrednio do pozbawienia skarżącej władztwa nad przedmiotową nieruchomością i wzruszenie decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania narazi skarżącą na szkodę i trudne do odwrócenia skutki nie stanowi w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.

Decyzja, co do której stwierdzono nieważność zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co może mieć znaczenie dla skuteczności wszystkich późniejszych czynności prawnych dokonanych w oparciu o tę decyzję. Podzielić należy natomiast stanowisko, iż stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, która była podstawą do dokonania przez gminę obrotu cywilnoprawnego oraz do dalszych czynności cywilnoprawnych dotyczących ustanawiania lub przenoszenia praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości, nie ma automatycznego skutku prawnego w postaci najogólniej mówiąc przywrócenia tytułu własności do nieruchomości na rzecz pierwotnych jej właścicieli i jego ujawnienia w księgach wieczystych, bowiem do tego konieczne jest podjęcie odpowiednich kroków na drodze cywilnoprawnej zmierzających do cofnięcia skutków prawnych tych czynności, w tym odzyskania tytułu własności.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.