Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt III SO/Gd 2/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wymierzył Prezydentowi Miasta G. grzywnę w wysokości 500 zł za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd podał, że L. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na zaświadczenie Prezydenta Miasta G. z dnia (...) maja 2004 r. nr (...) w przedmiocie samodzielności lokali mieszkalnych. Skarga ta została wniesiona bezpośrednio do Sądu w dniu 10 grudnia 2008 r., a ten w dniu 15 grudnia 2008 r. przekazał ją do Prezydenta Miasta G. Po dokonaniu analizy skargi Prezydent Miasta G. uznał, że należy ją przekazać do samorządowego kolegium odwoławczego, jako organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego w postępowaniu administracyjnym lub wznowienia takiego postępowania.
Zdaniem Sądu, jakkolwiek sformułowane w skardze wnioski mogły wprowadzić organ w błąd co do intencji skarżącego, to takich wątpliwości organ nie powinien był już mieć po wniesieniu przez L. J. wniosku będącego przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie. Tymczasem w odpowiedzi na wniosek organ stwierdził, że jest on "bezzasadny, nieprzystający w żadnej mierze w kontekście danej sprawy, do normy art. 55 i 54 ustawy (...) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Organ do tego pisma nie dołączył skargi wraz z odpowiedzią, jak też akt sprawy. Uczynił to dopiero na żądanie sądu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji takiego działania organu nie można zaakceptować. W sytuacji bowiem, gdy wnioskodawca wnosi skargę na działanie (bezczynność) określonego organu, to obowiązkiem organu jest stosownie do treści art. 54 § 2 powołanej ustawy, przesłanie do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią i materiałami dotyczącymi wniosku. Podmiot, za pośrednictwem którego wnoszona jest skarga nie jest właściwy do jej oceny, gdyż ocena ta należy wyłącznie do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pozostawienie uznaniu organów oceny, czy dana skarga powinna zostać skierowana do sądu administracyjnego, czy też nie, byłoby sprzeczne z celem analizowanych przepisów, które prawo dokonania takiej oceny dają sądowi administracyjnemu, który może w jej wyniku skargę odrzucić jako niedopuszczalną lub nadać jej bieg zgodny z ustawą.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przy orzekaniu o wysokości grzywny (500 zł) miał na uwadze wszystkie okoliczności sprawy, w tym uwzględnił wadliwy sposób procedowania przez organ, dostrzegając przy tym przyczyny takiego stanu rzeczy, to jest brak precyzyjnego określenia żądania skargi.
Na to postanowienie zażalenie złożył Prezydent Miasta G., zarzucając mu naruszenie art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wskazując, że w sprawie nie został wyczerpany tok instancyjny zaskarżenia, to jest naruszono art. 52 § 3 i art. 53 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
stosownie do treści art. 54 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu, organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, to jest w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia takiej grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta G. nie przekazał do Sądu skargi L. J., czemu organ nie zaprzeczył. Organ nie wykonał zatem podstawowego ciążącego na nim obowiązku, któremu to obowiązkowi odpowiada po stronie skarżącego uprawnienie do żądania jego wykonania. W każdej bowiem sytuacji, gdy wniesiona została skarga, organ winien wypełnić ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do kompetencji Prezydenta Miasta G. nie należała ocena dopuszczalności i zasadności skargi. Takiej bowiem oceny dokonuje każdorazowo wojewódzki sąd administracyjny, który na podstawie art. 58 § 1 może odrzucić skargę, co podlega dalszej ewentualnej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W związku z tym, niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na niedopuszczalność złożonej skargi, jej niezasadność, bądź też niewyczerpanie administracyjnej drogi odwoławczej, nie usprawiedliwia nieprzekazania tej skargi sądowi administracyjnemu. Może jedynie być "okolicznością łagodzącą" przy orzekaniu o wysokości kary grzywny, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji zaznaczył bowiem, że wymierzając karę grzywny wziął pod uwagę stopień zaniedbania obowiązków przez organ i dlatego wymierzył karę grzywny w dolnej granicy jej wymiaru, które to stanowisko w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny.
Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta G., był obowiązany przekazać właściwemu sądowi administracyjnemu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia, czego jednak nie uczynił, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2009 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.