Postanowienie NSA z 14 lutego 2020 r., I OZ 24/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1274/18 o odrzuceniu skargi A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów U. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi w roku akademickim 2016/2017 postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów U. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi w roku akademickim 2016/2017.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2018 r., przesłanym skarżącej przy piśmie Sądu z [...] sierpnia 2018 r., A. P. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Skarżąca wniosła zażalenie na w/w zarządzenie, składając jednocześnie wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1274/18 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie, na skutek sprzeciwu skarżącej, postanowieniem z dnia 4 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1274/18 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. A. P. ponownie złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy.

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1274/18 umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że brak jest podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 23 listopada 2018 r.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OZ 717/19 oddalił zażalenie A. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi.

W konsekwencji, na mocy zarządzenia z dnia 9 września 2019 r. poinformowano skarżącą, że w związku z uprawomocnieniem się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, jest ona zobowiązana do jego wykonania, tj. uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odrzucenia skargi.

Powyższe wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącej w dniu [...] września 2019 r.

W odpowiedzi skarżąca pismem z dnia [...] października 2019 r. ponownie wniosła o przyznanie jej pomocy prawnej, w tym o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1274/18, na skutek sprzeciwu skarżącej od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1274/18 odrzucił skargę A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów U. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi w roku akademickim 2016/2017.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z akt sprawy wynika, że wezwanie zobowiązujące skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało jej prawidłowo doręczone w dniu [...] września 2019 r. (karta nr 57 akt sprawy), a więc termin do wykonania tej czynności upłynął w dniu [...] października 2019 r. Podkreślenia wymaga, że prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinna prowadzić do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania, przesunąć jego tok na kolejny etap. Strona nie może bowiem na określonym etapie postępowania wielokrotnie i bezpodstawnie ponawiać wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dopuszczenie takiej praktyki prowadziłoby do blokowania toku postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów na etapie wniesienia skargi uzasadnia wezwanie strony o wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Sąd winien podejmować czynności związane z weryfikacją skuteczności wniesienia skargi i skutkami zaniechania wykonania wezwania do uiszczenia wpisu. Skoro względem tego etapu postępowania (wniesienie skargi) i związanych z nim kosztów prawomocnie orzeczono w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, a ponadto uprawomocniło się zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, kolejne wnioski nie mogą dotyczyć już obowiązku uiszczenia wpisu. Zważywszy, że w wyznaczonym terminie wpis od skargi nie został uiszczony (por. znajdująca się w aktach informacja z dnia [...] października 2019 r., karta nr 54), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem, o którym mowa w § 1, jest m.in. skarga (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca został prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Z uwagi na fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OZ 717/19 oddalił zażalenie A. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2018 r. o wezwaniu jej do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie wezwał skarżącą do wykonania w/w prawomocnego zarządzenia. Skarżąca w zakreślonym terminie wpisu nie uiściła, a zatem Sąd prawidłowo odrzucił skargę – jako niedopuszczalną. Należy przy tym zaznaczyć, iż skarżącej na etapie uprawomocnienia się zarządzenia do uiszczenia wpisu od skargi nie zostało w niniejszej sprawie przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.