Postanowienie NSA z 16 kwietnia 2010 r., I OZ 244/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego

Sprawa

w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) stycznia 2008 r., Nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 236/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. W. w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) stycznia 2008 r., Nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. R. S> złożył do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie sędziego A. W. od prowadzenia niniejszej sprawy. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący podał, że jego podstawą jest popieranie przez sędziego "oszukańczych zachowań adwokata L. L. na jego szkodę w sprawie o sygn. II SA/Sz 1108/07".

Pismem z dnia 2 lutego 2010 r. R. S. uzupełnił wniosek o wyłączenie sędziego A. W. wskazując, że "popieranie adwokata oszusta przez Pana A. W. wynika wprost ze stanu faktycznego, tj. protokołu rozprawy z dnia 3.12.2008 r., z oświadczenia Pana L. L., z pism procesowych skarżącego w sprawie II SA/Sz 1108/07 (w szczególności wniosku z dnia 21.01.2009 r., który nie został świadomie i celowo rozpatrzony przez sędziego A. W., pisma z dnia 26.02.2009 r. skierowanego do Sądu)".

Nadto R. S. wniósł o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, "czy postawa adwokata oszusta jaką zaprezentował adwokat L. L. w sprawie II SA/Sz 1108/07 jest zgodna z Konstytucją i ustawami dotyczącymi sądów administracyjnych, w szczególności z podstawową konstytucyjną zasadą bezstronności i obiektywizmu sędziego rozpatrywaniu spraw".

W dniu 15 lutego 2010 r. sędzia A. W. złożył pisemne oświadczenie, że nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym ze skarżącym R. S. i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 P.p.s.a. z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż wniosek o wyłączenie sędziego jest niezasadny, albowiem R. S. składając wniosek w niniejszej sprawie nie wskazał przyczyn wymienionych w art. 19 P.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziego WSA A. W. od rozpoznania sprawy. Subiektywne przeświadczenie skarżącego, że sędzia będący członkiem składu orzekającego, popiera "oszukańcze działania adwokata" nie daje podstawy do wyłączenia sędziego, jeżeli nie zachodzą rzeczywiste powody wskazujące na brak bezstronności sędziego. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił faktu stronniczości sędziego w stosunku do Jego osoby. Z wyjaśnień złożonych przez sędziego WSA A. W. na podstawie art. 22 § 2 P.p.s.a., również nie wynika, by istniały jakiekolwiek podstawy uzasadniające pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie R. S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wyłączenie sędziego A. W. od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu między innymi podniósł, iż podstawą wyłączenia sędziego jest fakt jego stronniczości, tj. "popieranie oszukańczych zachowań adwokata L. L. na jego szkodę m. in. poprzez wydanie orzeczenia o wypłaceniu kwoty pieniężnej za oszukańczą działalność prawniczą (...)". W związku z tym zwrócił się do Sądu o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym "czy postawa adwokata Szusta jaką zaprezentował adwokat Pan L. L. w sprawie II SA/Sz 1108/07 na szkodę mocodawcy jest zgodna z Konstytucją i czy popieranie oszukańczych zachowań adwokata (między innymi poprzez wydanie orzeczenia o wypłaceniu kwoty pieniężnej za oszukańczą działalność prawniczą adwokata Pana L. L. na moją szkodę) przez sędziego Pana A. W. w sprawie II SA/Sz 1108/07 jest zgodna z Konstytucją i ustawami dotyczącymi Sądów Administracyjnych, w szczególności z podstawową konstytucyjną zasadą bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpatrywaniu spraw".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art.18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.).

Wbrew odmiennym wywodom skarżącego trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o braku ustawowych podstaw do wyłączenia sędziego A. W.. O braku tych podstaw świadczy m. in. to, że skarżący w zażaleniu nie powołał się na żadną z przesłanek wymienionych w art.18 § 1- 3 P.p.s.a. Z wyjaśnień złożonych przez sędziego A. W. (k. 152 akt), o którego wyłączenie wnosi skarżący wynika, że nie łączy go żaden stosunek osobisty ze skarżącym mogący mieć znaczenie dla jego bezstronności. Skarżący zatem nie uprawdopodobnił, aby zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy określona w art. 19 ustawy. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia osoby sędziego A. W., nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a.

Wniosek skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie mógł zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz.643 ze zm.), sąd administracyjny może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowym lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, a wniosek skarżącego ogranicza się jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.