Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OZ 250/11

Uzasadnienie

A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w sprawie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej.

Pismem z dnia 15 grudnia 2008 r., stanowiącym zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 4 grudnia 2008 r. skarżący wniósł między innymi o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy następujących sędziów: sędziego WSA A. W., sędziego WSA P. B., sędziego WSA M. G., sędziego WSA A. C., sędziego WSA O.Ż. – M. oraz sędziego WSA J.K. – P. Następnie w piśmie z dnia 21 października 2009 r., stanowiącym zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 2 października 2009 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego WSA M. B. Po złożeniu przez sędziów, których dotyczyły wnioski o wyłączenie oświadczeń w trybie art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt VI SAB/Wa 81/08 oddalił na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. wnioski A. S. o wyłączenie ww. sędziów.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

1. 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
2. 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
3. 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
4. 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
5. 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6. 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto, jak stanowi art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego, w myśl art. 20 § 1 p.p.s.a. strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że wszyscy sędziowie, których dotyczyły wnioski skarżącego złożyli - w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a. - pisemne oświadczenia, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Również sam skarżący nie podniósł ani nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności wymienionych w ww. przepisach ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogących stanowić podstawę wyłączenia rzeczonych sędziów z mocy ustawy lub na jego wniosek.

W ocenie Sądu zarzuty skarżącego uzasadniające wniosek o wyłączenie wspomnianych sędziów WSA w Warszawie w postaci braku obiektywizmu, będące przejawem jedynie jego subiektywnych odczuć, bez powołania ustawowych przesłanek wyłączenia nie stanowią wystarczającej podstawy do dokonania oceny zasadności wniosku. Zgodnie bowiem z utrwalonym w piśmiennictwie i orzecznictwie poglądem "przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych" (T. Woś Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Warszawa 2005 str. 155, patrz także postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 26 października 1995 r. I Acz 309/95, OSA 1997, nr 9, poz. 49).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. S., domagając się jego uchylenia lub zmiany.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na enumeratywny charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z oświadczeń złożonych przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B., A. W., P. B., M. G., A. C., O. Ż. – M. oraz J. K. – P. wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Jak słusznie podniósł w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wniosków skarżący nie powołał okoliczności odpowiadających ustawowym przesłankom wyłączenia, co nie dawało wystarczającej podstawy do oceny zasadności wniosków.

W powyższej sytuacji, ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie ze skargi A. S. zachodziły podstawy do wyłączenia ww. sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) ani też nie wystąpiły inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a) należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 listopada 2009 r. zasadnie oddalił wnioski skarżącego o wyłączenie sędziów.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił oddalić zażalenie.