Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 761/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek M. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku. W uzasadnieniu wskazano, że choroba na którą powołuje się skarżąca nie jest okolicznością, która w ocenie Sądu wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu. Nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu, jeżeli strona skarżąca mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 809/04, nie publ.). Podobnie stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 października 2005 r. (sygn. akt III CZ 79/05), iż brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób, a zatem choroba, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
Skarżąca załączając zaświadczenie lekarskie wykazała, iż w okresie od dnia [...] stycznia 2009 r. do [...] stycznia 2009 r. była niezdolna do uczestnictwa w sprawie sądowej z powodu choroby, nie uprawdopodobniła jednak, że ta choroba uniemożliwiła jej dokonanie czynności procesowej samodzielnie lub przy pomocy domowników.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. O. wskazała, że mieszka jedynie z [...] -letnim synem S. i stąd nikt z domowników nie mógł jej pomóc. Podała, iż w trakcie choroby miała gorączkę. Stwierdziła też, że jest osobą bezrobotną, w bardzo złej sytuacji finansowej, która aktywnie poszukuje pracy. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 - 4 tej ustawy. Jednym z nich, wskazanym w § 2 art. 87 p.p.s.a., jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu.
Mając na uwadze treść art. 133 § 1 p.p.s.a., który stanowi o tym, iż sąd orzeka w sprawie na podstawie akt sprawy stwierdzić należy, iż Sąd I instancji powinien był przywrócić M. O. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r. W aktach sądowych brak jest dokumentu, na podstawie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie mógłby dokonać oceny prawnej, czy skarżący w otrzymanym w dniu 5 grudnia 2008 r. wezwaniu na rozprawę został pouczony o konieczności żądania uzasadnienia wyroku przypadku niestawiennictwa i oddalenia skargi. Skoro zatem brak było w aktach sprawy wskazanego dokumentu to Sąd I instancji powinien był, przed wydaniem orzeczenia w sprawie zarządzić ich uzupełnienie o wskazane pismo. Brak zaś przedmiotowego pouczenia w niniejsze sprawie należy uznać za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jeżeli zatem wojewódzki sąd administracyjny w zawiadomieniu o rozprawie informuje stronę o tym, że jej obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie powinien pouczyć ją, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie podlega doręczeniu stronie, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie siedmiu dni od ogłoszenia tego wyroku.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.