Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 41/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywnę w wysokości 50 (pięćdziesiąt) złotych za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.".
Sąd podał, że A. Z. wniósł o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. wobec tego, że organ ten nie przekazał w terminie 30 dni od dnia wniesienia za jego pośrednictwem skargi z dnia [...] października 2009 r. na bezczynność tego organu w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wyjaśnił, że skargę na bezczynność złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem tego organu, jednak organ zwrócił skargę nie przekazując jej do Sądu. Z tego powodu w dniu 17 listopada 2009 r. skarżący osobiście złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Powyższy wniosek, stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 21 grudnia 2009 r., został przekazany Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. celem złożenia odpowiedzi na wniosek.
W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2010 r., działająca z upoważnienia Dyrektora Aresztu Śledczego w B. pełnomocnik wniosła o uznanie, że nałożenie grzywny nie jest zasadne z uwagi na fakt, iż obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., został - choć z uchybieniem terminu - wykonany. Organ stanął na stanowisku, że w przypadku, gdy skarżący przestał być funkcjonariuszem Służby Więziennej organ nie ma już obowiązku przekazywania jego skarg do Sądu.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał wniosek skarżącego za uzasadniony, wobec czego zaskarżonym postanowieniem wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywnę w kwocie 50 zł.
W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości Sądu, że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., bowiem jak wynika z wyjaśnień organu oraz akt sprawy o sygn. akt II SAB/Ol 73/09 skarga ta została przekazana dopiero na wezwanie Sądu (z dnia 23 listopada 2009 r.) w dniu 8 grudnia 2009 r.
Sąd wskazał, że w przypadku, gdy organ przekazał sprawę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po złożeniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny nie staje się bezprzedmiotowe i nie znajduje zastosowania w tej sprawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wymierzenie grzywny w takiej sytuacji, nie tylko pełni funkcje represyjną, ale ma ono także funkcje prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości.
Uzasadniając wysokości wymierzonej grzywny Sąd stwierdził, że jest ona adekwatna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Uznał, iż w okolicznościach tej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości.
A. Z. zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zażaleniem w części odnoszącej się do wysokości wymierzonej grzywny. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1, art. 53 § 1, art. 52 § 1, art. 50 § 1 P.p.s.a. przez przyjęcie, że w świetle zaistniałych w sprawie faktów oraz powołanych przepisów i ich wykładni organ wykonał w całości i w terminie obowiązek wynikający z normy art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz że w dniu orzekania przez ten Sąd nie był i dalej nie jest w zwłoce w realizacji czynności w przekazaniu do WSA w Olsztynie otrzymanej od skarżącego skargi, bowiem w ocenie tego Sądu, złożenie przez organ administracji odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy oraz skargi skarżącego otrzymanej nie od skarżącego, a jedynie za pośrednictwem tego Sądu, wypełnią w działaniach organu w całości ustawowy obowiązek przekazania skargi z dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 i 3 P.p.s.a.,
- art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 w zw. z art. 55 § 2 P.p.s.a. i w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a. przez przyjęcie, iż wymierzona organowi administracji kwota grzywny, tj. 50 zł jest adekwatna do zaistniałych w sprawie faktów i uchybień organu oraz jest współmierna w stosunku do górnej granicy wymiaru grzywny, która w roku poprzedzającym rok wymierzenia organowi grzywny wynosiła 31.029,60 zł.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej wysokości grzywny i o rozstrzygnięcie w tym zakresie przez wymierzenie organowi administracji grzywny w wymiarze wyższym, do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw związanych z tą sprawą.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny.
Wysokość grzywny ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego. Natomiast wymierzając grzywnę sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Aresztu Śledczego w B. nie przekazał do Sądu skargi A. Z. na bezczynność tego organu wraz z odpowiedzią na skargę w zakreślonym ustawą terminie, czemu zresztą organ nie zaprzeczył.
Organ, który do 13 listopada 2009 r. był zobowiązany przekazać skargę doręczoną organowi 14 października 2009 r., przekazując ją w dniu 8 grudnia 2009 r. pozostawał w zwłoce.
Zastosowanie w tej sytuacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wobec organu środka przewidzianego w art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. jest w pełni uzasadnione.
Ubocznie zauważyć należy, że do kompetencji Dyrektora Aresztu Śledczego w B. nie należała ocena dopuszczalności oraz zasadności skargi na bezczynność tego organu; taka ocena należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego.
Odnosząc się zaś do zarzutu nieadekwatności wysokości wymierzonej organowi grzywny Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że grzywna w kwocie 50 zł nie pozostaje w rażącej dysproporcji do okoliczności, w jakich doszło do jej wymierzenia, a w szczególności do przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy do Sądu, a także do samego czasu trwania tego opóźnienia. Tym samym należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając w ramach powierzonej mu w tym zakresie dyskrecjonalnej władzy, wymierzył organowi administracji publicznej grzywnę w stosownej wysokości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.