Postanowienie NSA z 23 czerwca 2022 r., I OZ 254/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 2/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach z 4 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka, zawierająca powyższe wezwanie, została nadana na adres pełnomocnika skarżącej, wskazany w skardze, a po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do Sądu jako niepodjęta w terminie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału została ona uznana za skutecznie doręczoną z upływem dnia 27 stycznia 2022 r. Postanowieniem z 21 lutego 2022 r. skarga została odrzucona ze względu na brak uzupełnienia w terminie jej braków formalnych. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 2 marca 2022 r. Pismem nadanym 9 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Odrębnym pismem nadanym w tym samym dniu pełnomocnik skarżącego wniósł również o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się z postanowienia, doręczonego mu w dniu 2 marca 2022 r. Jako przyczynę uchybienia terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniach 27-28 stycznia 2022 r. przebywał na kwarantannie w związku z podejrzeniem zachorowania na COVID-19, na dowód czego przedłożył stosowne zaświadczenie. Wskazał też, że nie wiedział, z jakiej instytucji pochodzi przesyłka, zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi uznając, że przywołane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie uprawdopodobniły braku jego winy w uchybieniu terminu.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w nim podniesione.

Jak wynika z akt sprawy, na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odrzuceniu skargi w dniu 9 marca 2022 r. zostało wniesione zażalenie. W wyniku wniesionego zażalenia, postanowienie o odrzuceniu skargi nie stało się prawomocne. W pierwszej kolejności to zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej winno podlegać rozpoznaniu.

Z praktyki orzeczniczej wynika, że nierzadkie są przypadki łącznego składania zażalenia na odrzucenie pisma procesowego (skargi) oraz wniosku o przywrócenie terminu przewidzianego na wykonanie danej czynności procesowej. W przypadku jednoczesnego złożenia zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu pisma procesowego (skargi) oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej – winien być nadany bieg w pierwszej kolejności zażaleniu, a dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności czynności procesowej wskutek upływu terminu rozpoznaniu podlegałby wniosek o jego przywrócenie.

Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony jest pogląd o dopuszczalności jednoczesnego złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pisma procesowego oraz ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej.

Jak trafnie wypowiedziano się w doktrynie co do kolizji obu środków: "rozwiązania analizowanego problemu należy szukać nie na płaszczyźnie niedopuszczalności jednoczesnego dokonania dwóch czynności procesowych, lecz na płaszczyźnie niedopuszczalności ich jednoczesnego rozpoznania. Stwierdzenie, że przesłanki środka odwoławczego i wniosku o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają, oznacza tylko tyle, iż obie te czynności nie mogą okazać się skuteczne. Jeżeli zatem obie czynności procesowe spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Proponowane wyjście rozwiązuje liczne problemy będące konsekwencją konieczności odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu jako przedwczesnego oraz – co istotne – wydatnie przyczyni się do zapewnienia sprawności postępowania przez wyeliminowanie konieczności wydawania wpadkowych orzeczeń, które jako zaskarżalne niepotrzebnie angażują Naczelny Sąd Administracyjny" (D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2014/ 3/s. 87-88). Powyższy pogląd jest aprobowany w orzecznictwie - por. postanowienie NSA z 12 maja 2017 r. II OZ 449/17.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie z dnia 21 lutego 2022 r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. Rozpoznanie przedmiotowego wniosku mogło nastąpić dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o odrzuceniu skargi.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.