Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 marca 2018 r., sygn. akt I OZ 257/18

Uzasadnienie

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 541/17 (dalej postanowienie z 27 listopada 2017 r.) Przewodniczący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie ze skargi F. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości i wycinkę drzew pozostawił bez rozpoznania wniosek F. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od rozpoznania skargi.

F. W. (dalej skarżący) wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] marca 2017 r. dotyczącą ustalenia odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku wycinki drzew, prowadzonej przez X S.A. w O., Rejon Dystrybucji w S., na działce nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie S., stanowiącej własność F. W. i T. U.-W. W skardze zawarto wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od rozpoznania i rozpatrzenia skargi, i z urzędu powołanie delegatów sędziów do jej rozpoznania.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z 10 lipca 2017 r. wnioskodawca został wezwany do wskazania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, których sędziów dotyczy wniosek. Pouczono stronę o treści art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa), że nieusunięcie braków formalnych we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Odpis zarządzenia doręczono wnioskodawcy dnia 14 lipca 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 1, 35 akt sądowych).

Pismem z 20 lipca 2017 r. F. W. wyjaśnił, że nie został zrozumiany, jednocześnie wskazując, że: 1. żąda powołania sędziów delegatów do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w kontekście przedstawionych zarzutów do sprawy o sygn. akt II SA/Ol 541/17;

1. 2. powołany skład nie może być wyłoniony z sędziów WSA w Olsztynie i sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie;
2. 3. powołany skład orzekający winien być ujawniony na piśmie skarżącemu, przed wyznaczeniem rozprawy, w celu zalegalizowania, bądź zgłoszenia sprzeciwu co do każdego sędziego poprzedzonej zaciągniętą nienaganną opinią;
3. 4. rozprawa winna być jawna z udziałem skarżącego;
4. 5. rozprawa winna być monitorowana urządzeniem rejestrującym obraz i głos.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z 6 września 2017 r. wezwano wnioskodawcę do wskazania, czy zgłasza wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie, a jeśli tak, to wskazanie, odrębnie względem każdego sędziego WSA w Olsztynie, okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w konkretnej sprawie oraz o uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia, stosownie do art. 19 i 20 § 1 ppsa, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Odpis zarządzenia doręczono wnioskodawcy dnia 12 września 2017 r. dorosłemu domownikowi (k. 66, 69 akt sądowych).

Pismem z 18 września 2017 r. F. W. wniósł o bezterminowe zawieszenie rozpoznania sprawy. Odrębnym pismem podtrzymał stanowisko dotyczące powołania delegatów sędziów niezależnego zespołu do rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi, jak również wskazał, że uznaje wystosowane pismo jako wydane przed nieuprawnioną osobę.

Przewodniczący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wskazał, że zgodnie z art. 19 ppsa niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z art. 20 § 1 ppsa wynika, że wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodobniając przyczyny wyłączenia.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem z: 10 lipca 2017 r. i 6 września 2017 r., wezwano wnioskodawcę do wskazania, w terminie 7 dni od otrzymania wezwań, których sędziów dotyczy wniosek oraz podanie przyczyn uzasadniających ich wyłączenie oraz powołanie okoliczności uprawdopodabniające istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego z sędziów. Stosownie do art. 49 § 1 ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 49 § 2 ppsa jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.

Wezwania w niniejszej sprawie doręczono wnioskodawcy odpowiednio w dniu 14 lipca 2017 r. i 12 września 2017 r., jednak w terminie 7 dni wnioskodawca nie wskazał zarówno z imienia i nazwiska sędziów WSA w Olsztynie, których wniosek o wyłączenie dotyczy, jak również przyczyn wyłączenia. Wystosował jedynie żądanie powołania sędziów delegatów, którzy zostaną przez niego zaakceptowani do rozpoznania wniesionej skargi.

Strona wezwana do uzupełnienia określonych braków swojego pisma może je uzupełnić, dając podstawę do dalszego badania sprawy przez sąd, albo też nie czynić tego i zwalczać zasadność wezwania do usunięcia braków w ewentualnym środku odwoławczym. Kierowanie uwag polemicznych względem działań sądu nie może doprowadzić i nie prowadzi do zmiany jego stanowiska (postanowienie NSA z 1.12. 2011 r. I OZ 965/11, cbosa; k. 80-82 akt sądowych).

Zarządzenie z 27 listopada 2017 r. stało się przedmiotem zażalenia F. W., który zarzucił zarówno rozstrzygnięciu jak i sędziemu WSA w Olsztynie je wydającemu: 1. niedopełnienie obowiązków służbowych określonych w art. 123 ze sprawy przekazanej do rozpoznania z datą 15 listopada 2017 r. zbadania podstaw zawieszenia postępowania do czasu powołania sędziów delegatów do rozpoznania skargi;

1. 2. mataczenie sprawy polegającej na odwróceniu reguł kolejności rozpoznania wniosku o bezterminowe zawieszenie rozpoznania sprawy, do czasu powołania niezależnego zespołu sędziów delegatów do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia sprawy z 2012 r.;
2. 3. zamierzone szkodliwe działanie sędziego WSA w Olsztynie Katarzyny Matczak w sprawowaniu swojego urzędu w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 541/17 oraz we wszystkich sprawach od 2003 r., tj. w sprawie o sygn. akt 2 IV 340/03 z dn. 8 lipca 2004 r. z udziałem pokrzywdzonego;
3. 4. nierozpoznanie wniosku w kontekście zarzutów stawianych sędziom i Prezesowi WSA w Olsztynie, którzy sprzeniewierzając się niezawisłości sędziowskiej i działając w zmowie od 2003 r. z zamierzonym skutkiem działali przeciwko i na szkodzę skarżącego, wspierając przestępców i ich zorganizowane grupy przestępcze, które doprowadziły do zniszczenia majątku. Skarżący wniósł o: 1. merytoryczne, bezstronne rozpoznanie wniosku przez niezależny właściwy sąd;

1. 2. na podstawie art. 106 § 3 ppsa przeprowadzenie z urzędu dowodów uzupełniających, tj.: materiałów dowodowych ze sprawy o sygn. akt II SA/Ol 857/17 załączonych do zażalenia, odezwy z 4 grudnia 2017 r. skierowanej do sędziego WSA w Olsztynie Katarzyny Matczak, pisma z 15 listopada 2017 r. Wiceprezesa WSA;
2. 3. rozpoznanie wniosku z obowiązkowym udziałem skarżącego wzywając go wezwaniem do obowiązkowego stawiennictwa na wyznaczony dzień i godzinę;
3. 4. umożliwienie skarżącemu złożenia zeznań i wyjaśnień w sprawie oraz złożenia materiałów dowodowych;
4. 5. obowiązkowego rejestrowania przebiegu rozpoznania wniosku urządzeniem rejestrującym obraz i głos oraz przekazania jednego egzemplarza skarżącemu, z uwagi na fakt, że w WSA w Olsztynie istnieje zmowa sędziowska, mataczone są sprawy nierozpoznane istnieją udokumentowane dowody rażącej obrazy przepisów prawa, uchybienia godności urzędu, przewinienia służbowe o charakterze przestępczym.
5. 6. obowiązkowego dokonania subsumcji tez zawartych z treścią art. 33 upsa z ww. materiałem dowodowym wyszczególnionych spraw, zeznań i materiałów wnioskującego;
6. 7. na podstawie art. 101 § 3 kpa nałożenie na WSA w Olsztynie obowiązku w pierwszej kolejności rozpoznania wniosku w sprawie zawieszenia postępowania i wydania postanowienia, na które służy zażalenie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie, anulowanie lub odrzucenie wydanego zarządzenia, przywrócenia normalności funkcjonowania WSA w Olsztynie, tak by skarżący miał zaufanie do organów Państwa w rozstrzyganiu jego praw naruszonych przez niezgodne działania organów władzy publicznej, powołania z urzędu delegatów sędziów do rozpoznania wniosku i skargi, które to rozpoznanie winno odbyć się bezzwłocznie w WSA Olsztynie z obowiązkowym udziałem skarżącego. Dodatkowo skarżący zamieścił zawiadomienie o popełnionym przestępstwie na podstawie art. 304 § 1 kpk (k. 92-95 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Art. 18 § 1 ppsa wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w kontrolowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ppsa, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 ppsa. Wniosek o wyłączenie sędziego musi odpowiadać wymogom z art. 46 ppsa, a nadto zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub powodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny (postanowienie NSA z: 19.8.2009 r. I OZ 669/09; 8.7.2009 r. I OZ 705/09). O wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione.

Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia winny być odniesione do każdego z nich (postanowienie SN z 21.4.2004 r., III CO 2/04, OSNC 2004/12/207, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 204, nb 2). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie odpowiada wskazanym powyżej wymogom. Skarżącego dwukrotnie prawidłowo wezwano do uzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (k. 1 pkt V; k. 66 pkt 3 akt sądowych). W zakreślonym terminie strona nie uzupełniła owego wniosku. Skarżący nie podał imion i nazwisk sędziów, których wniosek dotyczył; nie wskazał konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do każdego sędziego, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił.

Przewodniczący trafnie wskazał, że był obowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Wydziale II tego Sądu bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 ppsa, co też prawidłowo uczynił w zaskarżonym zarządzeniu (M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska – op. cit., s. 315, nb 24).

Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące sędziego WSA w Olsztynie Katarzyny Matczak stanowią zarzuty wobec rozstrzygnięcia, z którym skarżący się nie zgadza; w żadnym wypadku nie stanowią podstawy do jej wyłączenia. Wskazanie to następuje dopiero na etapie zażalenia zarządzenia wydanego przez sędziego WSA w Olsztynie Katarzynę Matczak do Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie zawiera przedstawienia konkretnych okoliczności, wyłączenia w stosunku do tego sędziego.

Zgodnie z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie wskazane przez skarżącego dokumenty nie spełniają przesłanek z art. 106 § 3 ppsa.

Powołany przez skarżącego art. 101 § 3 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zna instytucji "powołania z urzędu delegatów sędziów do rozpoznania wniosku i skargi".

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ppsa orzekł jak w sentencji.