Postanowienie NSA z 16 lutego 2022 r., I OZ 26/22

Sąd

Sygn. akt I OZ 26/22 P O S T A N O W I E N I E Dnia 16 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1002/21

Sprawa

w sprawie ze skargi M.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 września 2021 r. nr SKO Gd/2438/21 w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1002/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi M.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 września 2021 r. nr SKO Gd/2438/21 w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji wskazał, że M.Ż. (dalej skarżąca) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 10 września 2021 r. nr SKO Gd/2438/21, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego [z 9 kwietnia 2021 r. nr WKS-I.9471.3.52.2020.AGR] o ustaleniu świadczenia wychowawczego pobranego od 1.10.2019 r. do 31.7.2020 r. w kwocie 4401,76 zł jako nienależnie pobranego i o obowiązku zwrotu tego świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

WSA podniósł, że w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Co istotne, zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę.

W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do merytorycznej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem skarżąca nie uzasadniła w żaden sposób tego wniosku i nie powołała się na jakiekolwiek przesłanki, które pozwalałyby Sądowi zastosować art. 61 § 3 ppsa.

Skarżąca nie wykazała w szczególności na czym miałoby polegać - w przypadku wykonania decyzji - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani na czym miałaby polegać ewentualna nieodwracalność skutków powstałych w następstwie wykonania opisywanej decyzji. Argumenty powołane przez skarżącą na poparcie wniesionej skargi nie uzasadniają zastosowania środka tymczasowego, którym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Zażalenie wywiodła M.Ż., reprezentowana przez r.pr. A.C., która zarzuciła postanowieniu z 20 grudnia 2021 r. naruszenie art. 61 § 3 ppsa i wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.

Z konstrukcji w/w przepisu wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on zatem w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek i zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy.

Jest rzeczą oczywistą, że wywodząc skargę do sądu administracyjnego strona dąży do obalenia zaskarżonej decyzji, z której jest w jakiś sposób niezadowolona. Możliwość wstrzymania wykonania decyzji została jednak uzależniona od ściśle określonych przesłanek, mających na celu zapobieżenie szczególnie uciążliwym dla strony skutkom. Skutki te zostały wyraźnie określone w art. 61 § 3 ppsa, a szansa na ich urzeczywistnienie musi być realna, a nie jedynie hipotetyczna.

W skardze do WSA zawarto "Na podstawie art. 61 par. 1 ust. 2 wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji"; wniosek nie został uzasadniony (k. 2-5 akt sądowych). W zażaleniu podniesiono, że odmowa przyznania świadczenia jest szkodą dla dziecka, a żądanie zwrotu świadczenia uszczupli majątek dziecka; dodatkowo zmiany w sytuacji skarżącej miał wywołać wyrok rozwodowy.

Powyższe okoliczności w żaden sposób nie świadczą, że zaszły przesłanki z art. 61 § 3 ppsa. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które dałyby wgląd w sytuację majątkową jej rodziny, a jedynie na tym tle można byłoby ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Wniesienie skargi - w świetle art. 61 § 1 ppsa - nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zastosowanie art. 61 § 3 ppsa jest wyjątkiem, a nie regułą, a zatem przepis ten należy wykładać ściśle. Ryzyko podjęcia dalszych czynności przez organ, o którym wspomniano w zażaleniu, jest konsekwencją wywierania - co do zasady - skutków przez decyzję od terminu jej uostatecznienia.

Skarżąca nie jest narażona na nieuzasadnioną stratę finansową, ponieważ zwrot środków finansowych ma charakter odwracalny, a ewentualnym dłużnikiem byłby podmiot publiczny (co do zasady wypłacalny).

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.