Uzasadnienie
Na mocy postanowienia z dnia 15 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Prezydentowi Miasta B. grzywnę w kwocie [...] zł wobec nieprzekazania w zakreślonym w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej: P.p.s.a. skargi na bezczynność Prezydenta B. w przedmiocie niewykonania zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. w sprawie interwencji Straży Miejskiej w B. w dniu [...] stycznia 2010 r.
W uzasadnieniu Sąd Wojewódzki wskazał, iż A. B. w dniu [...] września 2010 r. wniósł bezpośrednio do tego Sądu w/w skargę. Wskazane pismo, w dniu [...] września 2010 r., przesłano Prezydentowi B., jako mylnie skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga wpłynęła do organu w dniu [...] września 2010 r. W dniu [...] listopada 2010 r. A. B. wniósł o wymierzenia organowi grzywny wobec nieprzekazania skargi w przepisanym terminie do Sądu Wojewódzkiego.
Skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Prezydent B. przekazał do Sądu w dniu [...] grudnia 2010 r.
Wymierzając – na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. - organowi grzywnę, Sąd Wojewódzki uznał, iż ujawnione w toku postępowania okoliczności wskazują, iż organ wbrew niebudzącemu jakichkolwiek wątpliwości brzmieniu art. 54 P.p.s.a dotyczącego sposobu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, błędnie uznał przekazaną mu przez Sąd Wojewódzki skargę jako skargę o której mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem w świetle powołanego wyżej przepisu był zobligowany przekazać w/w pismo wraz ze sporządzoną na nie odpowiedzią oraz aktami administracyjnymi do Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu.
Sąd Wojewódzki zaznaczył przy tym, iż celem wymierzania, na wskazanej podstawie grzywny jest dyscyplinowanie organów do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Wydając przedmiotowe postanowienie Sąd wziął pod uwagę, iż choć z przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. wprost wynika trzydziestodniowy termin na dokonanie tej czynności organ nie podporządkował się temu terminowi, niesłusznie uznając, że jest władny do rozpoznania niniejszej sprawy. Zachowanie Prezydenta, nie było wynikiem jego złej woli. Jednakże z uwagi na to, iż dopełnił ciążącego na nim obowiązku dopiero po upływie około dwudziestu dni od momentu doręczenia mu odpisu wniosku o wymierzenie grzywny należało uznać żądnie wnioskodawcy za w pełni uzasadnione.
Przy ustalaniu wysokości wymierzonej grzywny, Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę okoliczność, iż organ administracyjny podjął działania mające na celu załatwienie skargi A. B. oraz okoliczność, iż nadał także właściwy bieg temu pismu.
Zaskarżając powyższe postanowienie Prezydent Miasta B. wniósł o jego zmianę i oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Uzasadniając wyrażone w zażaleniu żądanie, skarżący zarzucił Sądowi I instancji wadliwe zastosowanie art. 55 § 1 P.p.s.a. W ocenie Prezydenta, powołany przepis ma na celu umożliwienie rozpoznania sprawy przez Sąd poprzez wyegzekwowanie od organów administracji obowiązku przekazania skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi do Sądu celem jej rozpoznania. W niniejszej sprawie organ zrealizował, choć po terminie, wynikający z art.
- § 2 P.p.s.a. obowiązek. Uchybienie wskazanemu terminowi nie było przy tym przejawem złej woli Prezydenta, lecz błędnego uznania wniesionego przez A. B. pisma za skargę o której mowa w art. 227 i n. k.p.a.
Takie zachowanie organu było wynikiem interpretacji pisma Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] września 2010 r., w którym wskazano, iż przekazanie niniejszej skargi jest wynikiem mylnego skierowania tego pisma do Sądu Wojewódzkiego. Zestawienie treść pisma do którego dołączono wniesioną przez A. B. skargę wraz z normą zakodowaną w art. 53 § 1 P.p.s.a. spowodowała, że organ uznał się za właściwy do jej rozpoznania. Organ przesyłając w dniu [...] września 2010 r. niniejszą skargę nie dołączył do niej stosownego pouczenia o charakterze tego pisma.
Wskazane wyżej okoliczność – zdaniem organu – nakazują uznać, iż Prezydent Miasta B. nie zrealizował wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązku bez własnej winy, dlatego nie było podstaw do wymierzenia w niniejszym przypadku temu organowi, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. grzywny. Skarżący zaznaczył przy tym, niezwłocznie, z uwagi na czynności związane z obiegiem dokumentów, po uzyskaniu informacji o wniosku o wymierzenie grzywny przekazano skargę wraz z aktami administracyjnymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przekazanie skargi skutkowało wypełnieniem przez organ wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązku. Dokonanie tej czynności przed wymierzeniem organowi przez Sąd Wojewódzki grzywny spowodowało, iż realizowanie funkcji represyjnej tego środka było niecelowe i zbędne. Organ zaznaczył przy tym, iż naruszenie powołanego wyżej przepisu miało charakter incydentalny i jednostkowy, jak również było przez organ niezawinione.
W odpowiedzi na zażalenie A. B. wniósł o jego oddalenie, wskazując na zasadność wydanego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie wniesione w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny.
Wysokość grzywny ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego. Natomiast wymierzając grzywnę sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezydent Miasta B. nie przekazał do Sądu Wojewódzkiego skargi A. B. na bezczynność tego organu wraz z odpowiedzią na skargę w zakreślonym ustawą terminie, czemu zresztą organ nie zaprzeczył.
W świetle powyższego, zastosowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wobec organu środka przewidzianego w art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., było w pełni uzasadnione.
Na uwagę przy tym zasługuje, iż wymierzenie przez Sąd Wojewódzki grzywny odnajdowało uzasadnienie pomimo przekazania przez organ wniesionej przez A. B. skargi wraz z aktami administracyjnymi jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, funkcja opisanej w art. 55 § 1 P.p.s.a instytucji, nie sprowadza się wyłącznie do wyegzekwowania wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązku, czyli tzw. funkcji dyscyplinującej - mylnie nazwanej przez organ w zażaleniu funkcją represyjną – polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy.
Jak słusznie w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GPS 3/09) zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie, W obu – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie. W końcu wymierzenie grzywny opisanej w art. 55 § 1 P.p.s.a. realizuje także funkcję prewencyjną. Wymierzenia w opisanej w w/w przepisie grzywny służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Ukarany organ bowiem będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych.
Z powyższych względów Sąd Wojewódzki zasadnie w zaistniałej sytuacji wymierzył Prezydentowi Miasta B. grzywnę wobec niezrealizowania przez niego wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązku.
Nie ulega również wątpliwości, iż organ administracji zobligowany jest znać przepisy stanowiące podstawę dokonywanych przez niego czynności, zwłaszcza tych, które wiążą się z poddawaniem kontroli jego działalności. Dlatego nieuzasadnionym jest twierdzenie, iż skarga na bezczynność organu mogła być, nawet wobec zawartej przez Sąd Wojewódzki w piśmie z dnia [...] września 2010 r. informacji, uznana za skargę o której mowa w Dziale VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego.
Podnoszone z kolei przez skarżącego okoliczności dotyczące oznaczenia w/w skarg, niezwłocznego przekazania jej wraz z odpowiedzią oraz aktami administracyjnymi, jak również informacja o jednostkowym i incydentalnym naruszeniu przez organ art. 54 § 2 P.p.s.a, nie decyduje o samym fakcie wymierzenia przez Sąd I instancji grzywny, lecz niewątpliwie ma wpływ na jej wysokość, która – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – w pełni odpowiada stopniowi naruszenia ciążących na Prezydencie Miasta B. obowiązków.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia