Postanowienie NSA z 21 marca 2018 r., I OZ 266/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 880/17 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego

Sprawa

w sprawie ze skargi A. R. na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia stosunku służbowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 5

Skład

Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z 30 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 880/17 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi A. R. (dalej: "skarżąca") na pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2017 r., nr....] w przedmiocie wygaszenia stosunku służbowego.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] złożył skarżącej propozycję określającą warunki zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej w formie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku [...].

Skarżąca 23 maja 2017 r. złożyła oświadczenie o nie przyjęciu otrzymanej propozycji zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej. Następnie 16 maja 2017 r., wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Administracji Skarbowej w [...] o wydanie w stosunku do niej decyzji administracyjnej w postaci propozycji służby w Służbie Celno-Skarbowej.

Kolejnym pismem z 19 maja 2017 r., skarżąca wniosła do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej odwołanie od otrzymanej ww. propozycji z [...] kwietnia 2017 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w piśmie z [...] czerwca 2017 r., nr [...] wyjaśnił, że przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm., dalej: "przepisy wprowadzające KAS") nie przewidują trybu odwoławczego od propozycji zatrudnienia przedkładanej funkcjonariuszowi. Podniósł także, iż przepisy tej ustawy nie przewidują formy decyzji dla propozycji pracy dla funkcjonariusza. Ponadto stwierdził, że [...] maja 2017 r. skarżąca złożyła oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji, w związku z czym stosunek służby wygaśnie z dniem 31 sierpnia 2017 r.

Strona wezwała (pismem z dnia 13 czerwca 2017 r.) Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do usunięcia naruszenia prawa i przedstawienia propozycji służby, którą organ zobowiązany był jej złożyć na podstawie art. 165 ust. 7 Przepisy wprowadzające KAS.

Następnie skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję zawartą w piśmie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2017 r., w zakresie utrzymania w mocy decyzji o zwolnieniu jej ze Służby Celno-Skarbowej wyrażonej w piśmie z [...] kwietnia 2017 r.

W odpowiedzi na ww. skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stwierdził, że niniejsza sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Zarówno propozycja zatrudnienia, jak i informacja o nieprzedstawieniu propozycji pracy/służby nie są decyzją, postanowieniem, czynnością lub aktem, wymienionymi w art. 3 § 2 P.p.s.a.

Przy piśmie procesowym z 11 października 2017 r. skarżąca nadesłała postanowienie Sądu Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 września 2017 r., sygn. akt XP 1121/17. W postanowieniu tym, po rozpoznaniu sprawy z powództwa skarżącej przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w [...] o ustalenie istnienia stosunku służbowego i przywrócenie do służby Sąd Rejonowy stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej i sprawę (jako administracyjną) przekazał Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej celem rozpoznania odwołania skarżącej w związku ze zwolnieniem ze służby (sygn. akt XP 1121/17).

Następnie skarżąca przy piśmie procesowym z 21 listopada 2017 r. poinformowała, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 września 2017 r., sygn. akt XP 1121/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.

W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka zawieszenia postępowania, określona w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), bowiem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w sprawie przekazanej mu postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 28 września 2017 r., sygn. akt XP 1121/17.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w sprawie przekazanej mu postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia z 28 września 2017 r., sygn. akt XP 1121/17.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o przedstawieniu stronie propozycji pełnienia służby. Sąd Rejonowy postanowieniem z 28 września 2017 r. przekazał sprawę do rozpoznania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej celem jej rozpoznania i wydania decyzji w sprawie ustalenia stosunku służbowego i przywrócenia do służby. Zatem w sprawie mamy do czynienia z dwoma różnymi roszczeniami, które skierowane zostały do 2 różnych organów. Każdy z tych organów wydaje odrębne rozstrzygnięcie, a te rozstrzygnięcia podlegają kontroli z różnych powodów. Organ stanął na stanowisku, iż przepisy prawa nie przewidują w toku administracyjnym trybu odwoławczego od propozycji pracy złożonej funkcjonariuszowi, ani od informacji o nieprzedstawieniu propozycji pracy/służby funkcjonariuszowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęto stanowisko, iż regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. musi więc być zatem realny, rzeczywisty, faktyczny, bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Zakamycze 2005, s. 301-303). Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.).

Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy (por. postanowienie NSA z 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 366/13). Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem.

Skoro w niniejszej sprawie mamy do czynienia z fakultatywnością zawieszenia, to w przeciwieństwie do zawieszenia obligatoryjnego wnikliwie należało rozważyć rzeczywiste spełnienie się przesłanki zawieszenia postępowania. W rozpatrywanej sprawie Sąd z obowiązku tego się nie wywiązał i nie zbadał wystarczająco okoliczności sprawy uzasadniających w jego ocenie zawieszenie postępowania.

Po pierwsze zwrócić należy uwagę, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 28 września 2017 r., sygn. akt XP 1121/17 stwierdzające niedopuszczalność drogi sądowej i przekazujące sprawę (jako administracyjną) Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej celem rozpoznania odwołania skarżącej w związku ze zwolnieniem ze służby, jest postanowieniem prawomocnym. Zwrócić należy uwagę, że skarżąca przy piśmie procesowym z 21 listopada 2017 r. nadesłała kopię zażalenia z 12 października 2017 r., które zostało złożone przez Izbę Administracji Skarbowej w [...] na ww. postanowienie Sądu Rejonowego z 28 września 2017 r.

Po drugie zauważyć należy, że Sąd nie zbadał, jaki wpływ na wynik niniejszego postępowania będzie miało podjęcie decyzji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydanej w wyniku przekazania mu sprawy przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 28 września 2017 r. Podnieść należy, że Sąd nie może jedynie wskazać, że rozstrzygnięcie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ma wpływ na wynik niniejszego postępowania. Sąd I instancji winien bowiem zbadać, czy wynik tego postępowania pozostaje w stosunku zależności z wynikiem postępowania prowadzonego w sprawie niniejszej w taki sposób, o jakim mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść.

Sąd I instancji natomiast, wskazując na postępowanie przez Szefem Krajowej Administracji Skarbowej i oceniając spełnienie przesłanki zawieszenia, odniósł się do niego zdawkowo, nie wyodrębniając konkretnych okoliczności, które zadecydowały o uznaniu go za prejudykat w stosunku do prowadzonego obecnie postępowania odnoszącego się do pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2017 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

----------------------- 1