Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 100/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił S. O. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku w przedmiocie odszkodowania za utracony sprzęt rolniczy i samochody.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż S. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której wniósł: "o wszczęcie postępowania sądowego przeciwko Urzędowi Skarbowemu Słupsk (...) o zapłatę za sprzęt, który został sprzedany przez ten Urząd (...)."
Skarżący w skardze, która wpłynęła do Sądu w dniu 3 marca 20011 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kwalifikuje się do odrzucania na podstawie przesłanki z art. 58 §1 P.p.s.a., tj. gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stąd odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż nie jest właściwy do rozstrzygania w kwestii odszkodowania za utracone przedmioty majątkowe, co jest równoznaczne z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., a skarżący w tej materii może zainicjować postępowanie przed sądem powszechnym.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. O. nie zgodził się z jego treścią oraz podniósł, iż w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku został sprzedany jego ciągnik, w związku z czym żąda od Skarbu Państwa stosownego odszkodowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego w sprawach należących do właściwości innych sądów wynika z jednoznacznego uregulowania tej kwestii w przepisach Konstytucji RP. W art. 177 Konstytucji RP przyjęto domniemanie właściwości sądów powszechnych. Potwierdzenie tego stanu rzeczy znajdujemy w art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym NSA oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
W niniejszej sprawie podstawą oddalenia wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy była oczywista bezzasadność jego skargi, gdyż żądanie wypłaty odszkodowania od organu administracji publicznej nie zalicza się do właściwości spraw podlegających rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, określonych w art. 3 §2 P.p.s.a.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie.
Podniesione w skardze z dnia 1 marca 2011 r. żądanie wypłaty odszkodowania przez organ niewątpliwie wykracza poza właściwość sądów administracyjnych, gdyż ma ono charakter cywilnoprawny i może podlegać wyłącznemu rozpoznaniu przez sąd cywilny. Sądy administracyjne powołane są bowiem do kontroli określonych aktów prawnych podejmowanych przez organy administracji publicznej, wyliczonych enumeratywnie w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, iż skarga S. O. jest niedopuszczalna (kwalifikuje się do odrzucenia), a co za tym idzie jest ona oczywiście bezzasadna. Z powodu natomiast jej oczywistej bezzasadności skarżącemu, zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie przysługuje. Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji, gdy skarga niewątpliwie kwalifikuje się do odrzucenia, przepis ten nie daje Sądowi możliwości przyznania stronie prawa pomocy, nawet wówczas, gdy sytuacja materialna nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.