Postanowienie NSA z 1 kwietnia 2015 r., I OZ 273/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2298/14 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Wójta Gminy Rościszewo z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 30 grudnia 2014 r., I SA/Wa 2298/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Z. L. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wójta Gminy Rościszewo z [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy przyznania specjalnego zasiłku celowego, a więc skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu brak jest podstaw do orzekania w postanowieniu w tym zakresie.

W odniesieniu do wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, Sąd I instancji wskazał, że prawo pomocy w tym zakresie przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżącego informacji Sąd stwierdził, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionych we wniosku szczegółowych wyjaśnień odnoszących się do rodzaju ponoszonych zobowiązań i ich wysokości, nie ulega wątpliwości, że deklarowane przez wnioskodawcę wydatki mają charakter wydatków koniecznych. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu ustanowiono radcę prawnego.

W terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia skarżący wniósł zażalenie zatytułowane "Zażalenie. Sprawa dotyczy sygn. akt I SA/Wa 2298/14". Skarżącego wezwano zarządzeniem do sprecyzowania zażalenia, poprzez wskazanie daty postanowienia, którego zażalenie dotyczy i poinformowano, że postanowieniem z 30 grudnia 2014 r. w całości rozpoznano pozytywnie jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd przyznał prawo pomocy ustanawiając radcę prawnego a nie rozpoznał wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący jest zwolniony od koszów sądowych w całym postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący wyjaśnił, że jego zażalenie dotyczy postanowienia z 30 grudnia 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie może odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji.

Jak już wyjaśnił skarżącemu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie jest obowiązany do uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych. Ponadto, ustanowiono dla niego profesjonalnego pełnomocnika, którego działanie zostanie sfinansowane z budżetu państwa. Ponieważ skarżący nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego udziałem w postępowaniu sądowym – w takim zakresie, w jakim o to wnioskował, to wnoszenie przez niego zażalenia nie ma żadnych podstaw.

Jednocześnie, jeżeli strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (w niniejszej sprawie na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), to rozstrzyganie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w trybie prawa pomocy jest zbędne. Z związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien odmówić przyznania prawa pomocy oddalając wniosek w tym przedmiocie (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2015 r., II OZ 8/15). Pozostaje to bez żadnego wpływu na ustawowe zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które – jako dalej idące i oparte na innej podstawie - ma pierwszeństwo przed prawem pomocy.

Jeżeli natomiast skarżący wniósł zażalenie myśląc, że postanowienie z 30 grudnia 2014 r. dotyczyło zasiłku celowego, to Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już odrzucił skargę (postanowieniem z 1 października 2014 r.) i dopóki nie zostanie wniesiona skarga kasacyjna, to zagadnienie dopuszczalności skargi (nie mówiąc nawet o jej zasadności) nie będzie podejmowane. Obecnie, przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, skarżący wnosząc kolejne pisma procesowe nie mógł już uzyskać nic więcej i jedynie opóźniał wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.