Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1634/22 (dalej postanowienie z 16 stycznia 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę E.M. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 4 października 2022 r. nr SKO.405.PS.2042.63.2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 4 października 2022 r. nr SKO.405.PS.2042.63.2022 została skarżącemu doręczona 13 października 2022 r. Zawierała pouczenie o możliwości, sposobie i terminie jej zaskarżenia przez wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Termin do złożenia skargi upływał w sobotę 12 listopada 2022 r. a więc ostatnim dniem terminu na złożenie skargi w niniejszej sprawie był poniedziałek 14 listopada 2022 r. Skarżący złożył skargę do Sądu za pośrednictwem organu 21 listopada 2022 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). W konsekwencji, Sąd I instancji stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Wniesienie skargi po terminie skutkuje odrzuceniem skargi, przy czym bez wpływu na treść mającego zapaść rozstrzygnięcia, pozostaje kwestia wielkości opóźnienia (k. 4 akt administracyjnych, k. 3-9, 15-17 akt sądowych).
Zażalenie na postanowienie z 16 stycznia 2023 r. złożył skarżący, wnosząc o uchylenie postanowienia. Jednocześnie, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 4 października 2022 r. nr SKO.405.PS.2042.63.2022. Skarżący podniósł, że nie był świadomy, że skargę składa po terminie, gdyż w takim przypadku złożyłby jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Zaznaczył, że powodem, dla którego tak późno wysłał skargę do Sądu, była jego choroba, która trwała tydzień (podejrzenie grypy lub covid-19). Wskazał, że był ofiarą napadu przy bankomacie i od tego momentu ma kłopoty z pamięcią - zapamiętywanie liczb, haseł, dat, zdarzają się zaniki pamięci (k. 26).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej ppsa). Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie... (art. 53 § 1 ppsa). Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ppsa).
Z przywołanych przepisów ustawy procesowej jednoznacznie wynika, w jakim terminie należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Każdorazowo badanie dochowania terminu do dokonania tej czynności procesowej wymaga poczynienia, przede wszystkim, ustaleń w zakresie daty doręczenia zaskarżonego aktu, która wywołuje rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi (postanowienie NSA z 1.6.2023 r. I OZ 181/23, Legalis 2934802).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarga została wniesiona przez skarżącego z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa, czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżoną decyzję Kolegium z 4 października 2022 r. doręczono skarżącemu 13 października 2022 r. Ustawowy termin do zaskarżenia tej decyzji upływał w sobotę 12 listopada 2022 r. Ponieważ ostatni dzień terminu na wniesienie skargi wypadał w sobotę, dlatego też – z uwagi na treść art. 83 § 2 ppsa – ostatnim dniem na złożenie skargi w niniejszej sprawie był poniedziałek 14 listopada 2022 r. Skarga została wniesiona dopiero 21 listopada 2022 r., a zatem po upływie przewidzianego przepisami prawa terminie. Wskazane ustalenia stanowiły przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, przy czym Sąd nie miał w tym zakresie swobody decyzyjnej ze względu na obligatoryjny charakter powołanego przepisu.
Argumentacja skarżącego zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w postanowieniu z 25 kwietnia 2023 r. II SA/Rz 1634/22 - w odrębnym postępowaniu incydentalnym w związku z zawarciem przez skarżącego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie