Postanowienie NSA z 5 kwietnia 2016 r., I OZ 280/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 259/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi P.S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P.S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz o umorzył postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku skarżący podniósł, że uzyskuje dochód z umowy o pracę w wysokości 1850 zł brutto miesięcznie, a jego wydatki wynoszą około 1300 zł miesięcznie. Sąd wskazał, iż skarżący wezwany został, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do przedłożenia szeregu dokumentów poświadczających jego rzeczywistą sytuację majątkową i materialną, których nie nadesłał. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał więc, iż skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co dawało podstawę do odmowy przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nastąpiło z uwagi na korzystanie przez skarżącego z ustawowego zwolnienia wynikającego z art. 239 §1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Zażalenie na to postanowienie wniósł P.S., podnosząc że nie zgadza się z nim.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagał się skarżący, może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niej i jej rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z powyższego wynika więc, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Z kolei art. 255 ustawy P.p.s.a. stanowi, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działania Sądu do uściślenia oświadczeń strony, podejmowane na podstawie art. 255 ustawy P.p.s.a., mają zastosowanie w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Konstrukcja przepisu art. 255 P.p.s.a. zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Skarżący nie zareagował na wezwanie Sądu I instancji, który wezwał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów, wyjaśniających w sposób szczegółowy jego sytuację materialną i finansową. Tym samym uniemożliwił od Sądowi dokonanie oceny. W tej sytuacji zważywszy, iż Sąd zastosował w stosunku do skarżącego bezskutecznie dwukrotne wezwanie, o którym mowa w art. 255 wskazanej ustawy – należało uznać, iż Sąd mógł rozpoznać wniosek na podstawie dotychczas przedłożonych przez skarżącego materiałów. Te zaś nie pozwalały przyjąć, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.