Postanowienie NSA z 27 kwietnia 2011 r., I OZ 285/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 12/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym

Sprawa

w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Maria Wiśniewska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 12/09, odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] października 2008 r., nr [...], w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że skarżący, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym we wniosku z dnia [...] maja 2010 r. wskazał, iż jego sytuacja jest trudna z uwagi na prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne. Ponadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku i nigdzie nie jest zatrudniony, w związku z tym nie uzyskuje żadnych dochodów. Środki jakie pozostają mu do dyspozycji nie wystarczają nawet na skromną egzystencję i opłaty w jego jednoosobowym gospodarstwie domowym.

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu stwierdził, że nie mając wystarczających danych w złożonym wniosku wezwał skarżącego w trybie art. 255 P.p.s.a. do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy. Z uwagi na fakt, że skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał, gdyż nie przedłożył żądanych od niego dokumentów ani nie złożył wyjaśnień, które wskazywałyby na przyczyny tego zaniechania, referendarz sądowy uznał, że stanowiło to przeszkodę do przyznania prawa pomocy.

Na to postanowienie skarżący nie złożył sprzeciwu.

W dniu 12 listopada 2010 r. W. K. złożył kolejny w tej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Odnośnie stanu majątkowego oświadczył, że został pozbawiony swego gospodarstwa, gdyż zostało ono zabrane przez komornika na poczet długów. Podkreślił również, że nie posiada żadnych dochodów, oszczędności i majątku w prowadzonym samodzielnie gospodarstwie domowym.

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący złożył sprzeciw. W związku z tym, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 12 listopada 2010 r., postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, że przedmiotem rozpoznania jest kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Również w tym wniosku skarżący nie wskazał na istnienie jakichkolwiek innych okoliczności, które pozwalałyby w sposób odmienny niż dotychczas ocenić jego sytuację majątkową, rodzinną i zarobkową. W treści złożonego sprzeciwu, z którego wynikało, że wnioskodawca wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, również nie złożył oświadczenia, które rozwiałoby wątpliwości dotyczące jego sytuacji materialnej i zarobkowej oraz nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych.

Z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") jednoznacznie wynika, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.

W ocenie Sądu, mając na uwadze fakt, że wnioskodawca po raz kolejny zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, należało dokonać porównania jego sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia uprzednich wniosków z sytuacją przedstawioną w rozpatrywanym wniosku. Sąd stwierdził, że weryfikacja danych ujawnionych obecnie przez wnioskodawcę wskazuje, że nie uległy żadnej zmianie okoliczności faktyczne dotyczące jego sytuacji materialnej i rodzinnej. Zarówno w poprzednim wniosku, jak i obecnie skarżący wskazywał, że nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów w prowadzonym samodzielne gospodarstwie domowym. Podnosił też fakt znacznego zadłużenia i prowadzenia wobec niego postępowań egzekucyjnych. Powyższych okoliczności nie potwierdził, mimo wezwań referendarza sądowego o nadesłanie dokumentów źródłowych kierowanych do niego. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, gdyż nie wskazał on nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jego sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wniósł o uchylenie tego postanowienia. Zarzucił, że jego sytuacja jest trudna, co wykazał w złożonych dokumentach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem - jak to właściwie wskazał Sąd pierwszej instancji - to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, która pozwoliłaby Sądowi na ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż składane przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Zasadnie zatem, zarządzeniem z dnia 26 listopada 2010 r. (doręczonym w dniu 16 grudnia 2010 r.) - w trybie art. 255 P.p.s.a. - wezwano skarżącego do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych dokumentów źródłowych oraz wyjaśnień. Mimo wezwania, skarżący – wbrew temu co podnosi w zażaleniu - nie przedstawił żądanych dokumentów, ani żadnych innych, które wskazywałyby na jego trudną sytuację materialną oraz wyjaśniały uzasadnione wątpliwości co do jego rzeczywistego stanu majątkowego.

Zatem prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle art. 246 § 1 P.p.s.a., niewykonanie zarządzenia Sądu zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego skutkuje negatywną oceną co do wykazania przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że prawidłowo Sąd przyjął, iż skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.