Postanowienie NSA z 12 lipca 2022 r., I OZ 287/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1377/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i zobowiązania do jego zwrotu postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1377/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku G. B., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i zobowiązania do jego zwrotu.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wraz ze skargą wniósł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższy wniosek nie zawierał uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przytoczył m.in. treść art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, że żadna z ustawowych przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w rozpatrywanej sprawie nie została przez skarżącego uprawdopodobniona. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie uzasadnił istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż wniosek nie zawiera uzasadnienia. Zupełny brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G. B., wskazując że podstawą złożenia wniosku o wstrzymanie była pierwsza z wymienionych przesłanek, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. powstanie znacznej szkody dla skarżącego wskutek wykonania decyzji. Zgodnie z zaskarżoną decyzją na skarżącego został nałożony obowiązek zapłaty kwoty 7.000 zł wraz z odsetkami tytułem zwrotu niezasadnie otrzymanych świadczeń wychowawczych.

Wnoszący zażalenie podkreślił, że nie jest osobą zamożną i kwota ta przerasta jego możliwości finansowe. Nawet oszczędności, zgromadzone przez niego w przeciągu ostatnich lat, nie są w stanie pokryć zwrotu domaganych świadczeń. Ponadto, środki ze świadczenia wychowawczego były bezpośrednio kierowane na konto byłej żony skarżącego i przeznaczane na potrzeby małoletnich dzieci. Skarżący nie był w posiadaniu tych środków finansowych i nigdy nimi nie dysponował na własny użytek. Zapłata 7.000 zł wraz z odsetkami będzie się wiązać dla niego z koniecznością zaciągnięcia pożyczki w banku, której spłata pociągnie za sobą kolejne koszty w postaci naliczonych prowizji, odsetek i innych opłat, które wiążą się ze spłatą zobowiązania.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie zauważył, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skarżący we wniosku nie podał żadnych informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej, tj. nie wskazał wysokości osiąganych dochodów, liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym czy też wysokości stałych kosztów utrzymania. Wobec braku tych informacji nie było możliwe dokonanie oceny, czy uiszczenie należności wynikających z zaskarżonej decyzji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki.

Zasadności postanowienia Sądu I instancji nie podważają także argumenty wskazane w zażaleniu. W tym względzie nie jest bowiem wystarczające powołanie się przez G. B. na bycie osobą niezamożną czy też podanie informacji o zgromadzeniu bliżej nieokreślonych oszczędności, które nie są w stanie pokryć zwrotu wymaganych świadczeń. Również wskazanie na konieczność ewentualnego zaciągnięcia pożyczki w banku, której spłata może łączyć się z dodatkowymi kosztami w postaci naliczonych prowizji, odsetek i innych opłat – bez szerszego zobrazowania sytuacji majątkowej, wysokości wydatków czy też ewentualnych obciążeń kredytowych – nie pozwala na uprawdopodobnienie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.