Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.D. zwolnienia od kosztów sądowych w jego sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego wraz z żoną, która mieszka i pracuje w Warszawie. Sąd ustalił także, iż dochód żony skarżącego wynosi około 2100 zł netto, koszty miesięcznego utrzymania obydwojga małżonków wynoszą około 900 zł i że posiadają oni zadłużenie z tytułu opłat za lokal mieszkalny we Wrocławiu w kwocie 6245,37 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, mimo odrębnego zamieszkiwania w dwóch różnych miejscowościach. Sąd powołał się przy tym na art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który nakazuje małżonkom świadczenie wzajemnej pomocy. Oznacza to, iż dochody żony skarżącego mają wpływ na jego sytuację majątkową. Z tego też powodu Sąd przyjął, iż skarżący dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów postępowania i odmówił stronie zwolnienia od obowiązku ich ponoszenia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.".
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.D., domagając się jego zmiany i przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie oraz zarzucając Sądowi naruszenie:
- art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,
- art. 2 ust. 1 Protokołu Nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,
- art. 45 ust. 1, art. 47, art. 50 i art. 52 ust. 1 Konstytucji RP,
- art. 246 § 1 P.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił ponownie, iż jest osobą bezrobotną, pozbawioną dochodu i w brew ustaleniom Sądu nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, bowiem zamieszkują w dwóch różnych miejscowościach. Ponadto żalący się wskazał, iż koszty jego utrzymania wynoszą około 250 – 300 zł i są pokrywane z pożyczek uzyskanych od innych członków rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagał się A.D., może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący wprawdzie jest osobą bezrobotną i nie uzyskującą dochodów, jednakże nie można przyjąć, aby był on osobą uprawnioną do skorzystania z pomocy Skarbu Państwa w zakresie ponoszenia kosztów niniejszego postępowania.
Wbrew temu co twierdzi skarżący Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie przyjął, iż małżonkowie D. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mimo zamieszkiwania w innych miejscowościach. Nie zostało bowiem wykazane w żaden sposób, aby istniała między nimi jakakolwiek sytuacja wykluczająca zasadę określoną w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym małżonkowie zobligowani są do świadczenia wzajemnej pomocy, także w zakresie ewentualnej pomocy finansowej. Skoro zatem żona skarżącego uzyskuje stały miesięczny dochód – ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż jest to kwota około 2100 zł miesięczne – to okoliczność ta wpływa na sytuację finansową strony. Słusznie zatem Sąd I instancji uwzględnił wysokość dochodów obydwojga małżonków i ocenił, że wskazują one na to, iż skarżący – po zestawieniu ponoszonych przez niego kosztów – jest w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania bez uszczerbku niezbędnego utrzymania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.