Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2011 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku potrzeby kształcenia specjalnego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 379/11, M. M. został wezwany – pod rygorem odrzucenia skargi – do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od ww. skargi.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżący wniósł zażalenie na przedmiotowe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05 kwietnia 2011 r., w treści którego zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zarządzeniem sądu z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 379/11 pozostawiono przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Następnie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 września 2011 r. sygn. akt I OZ 624/11 oddalono zażalenie M. M. wniesione na ww. zarządzenie sądu z dnia 06 lipca 2011 r.
Natomiast postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 września 2011 r. sygn. akt I OZ 623/11 oddalono zażalenie wymienionego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05 kwietnia 2011 r.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r. strona skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 379/11 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie skarżący otrzymał w dniu 06 października 2011 r.
Pismem z dnia 12 października 2011 r. (data stempla pocztowego 13 października 2011 r.) M. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi oraz zwolnienie od innych kosztów sądowych.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał wnioskodawcy, przy piśmie z dnia 18 października 2011 r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie siedmiu dni. Wezwanie Sądu wraz z urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu w dniu 07 listopada 2011 r.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący, przy piśmie z dnia 14 listopada 2011 r. (data stempla pocztowego - 14 listopada 2011 r.), przesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. żonę – J. oraz syna – M. Oświadczył, że jego majątek stanowi mieszkanie spółdzielcze lokatorskie o wielkości 36,90 m2. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, natomiast jego żona J. uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę, zaś syn jest uczniem. Skarżący wyszczególnił również koszty zobowiązań miesięcznych: czynsz (382 zł), rozliczenie wody (50 zł), energia elektryczna (75 zł), gaz (25 zł), telefon i Internet (150 zł), korepetycje syna (720 zł), komunikacja miejska (90 zł).
Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wnioskodawca został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze ww., tj. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; zaświadczeń potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę żony skarżącego za okres ostatnich trzech miesięcy; dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym; odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe - za rok 2009 i 2010; zaświadczenia o wysokości osiągniętego dochodu za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie M. M. przesłał do Sądu, przy piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., zaświadczenie o wynagrodzeniu żony z ostatnich trzech miesięcy, dokumenty potwierdzające wysokość miesięcznych wydatków oraz pisma do urzędu skarbowego o zawieszeniu działalności gospodarczej.
Skarżący w wymienionym piśmie wniósł jednocześnie "o zapewnienie mu ochrony danych osobowych i danych prywatnych, poprzez utajnienie dla pozwanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, o co wnosił w pkt 2 pisma procesowego z dnia 14 listopada 2011 r." oraz o ochronę dokumentów nadesłanych przy piśmie z dnia 28 grudnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z analizy dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż wnioskodawca jest przedsiębiorcą prowadzącym zakład usługowy, który od 2009 r. nie osiąga dochodu. Żona wnioskodawcy – J. M. - osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę na czas nieokreślony, którego średnia wysokość obliczona na podstawie danych z okresu ostatnich trzech miesięcy stanowi kwotę 2 285,86 /dwa tysiące dwieście osiemdziesiąt pięć 86/100/ złotych netto. Syn wnioskodawcy – M. M. - osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, jest uczniem, który nie uzyskuje dochodu. Powyższe pozwala stwierdzić, że w trzyosobowym gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód stanowi ww. kwota osiągana przez żonę skarżącego z tytułu umowy o pracę.
Sąd wskazał, że stałe wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą: opłata za mieszkanie (średnia z ostatnich czterech miesięcy - 322 zł), opłata za telefon komórkowy (średnia z ostatnich trzech miesięcy - 164 zł), opłata za telefon stacjonarny i Internet (średnia z ostatnich czterech miesięcy - 137 zł), opłata za gaz (średnia miesięczna - 24 zł), opłata za energię elektryczną (średnia miesięczna - 72 zł). Powyższe daje kwotę ok. 719 złotych. W ocenie sądu koszty ponoszone przez skarżącego na korepetycje dla syna, jak również koszty ponoszone na prasę, książki, kino, teatr pozostają bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej strony, albowiem nie mają one charakteru koniecznych kosztów utrzymania.
Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 379/11, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. M. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia skarżący wywodził, że Sąd nie uwzględnił jego oświadczenia, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy kosztów całego postępowania sądowego, a nie tylko wpisu od skargi. Wskazywał także m.in., że sąd oparł się na nieaktualnych kwotach wydatków ponoszonych przez skarżącego. Wywodził, że sąd nie uzasadnił dostatecznie swoich twierdzeń, będących skutkiem przeprowadzonej przez ten sąd analizy stanu rodzinnego, majątku i dochodów skarżącego.
Na tej podstawie skarżący wnosił o:
- zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
- zasądzenie od "pozwanego" na rzecz skarżącego ewentualnych kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) (...);
- w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (§1)".
Sąd rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ocenił oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, mając na uwadze ww. przepis. Dokonana ocena jest prawidłowa.
Nie są zasadne wywody skarżącego, że nie posiadał on wystarczającej informacji, jakoby jego wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, a nie tylko i wyłącznie zwolnienia od wpisu od skargi. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący jednoznacznie wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Tak również sąd I instancji oceniał jego sytuację rodzinną i finansową, to znaczy mając na uwadze przesłanki, od których spełnienia zależy przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Nie są również zasadne wywody skarżącego odnośnie do wskazanych i ponoszonych przez niego kwot wydatków. Skarżący sam je wskazał, a twierdzeń co do braku ich aktualności niczym nie poparł. Z tego względu sąd I instancji oceniając stan majątku i dochody skarżącego, zasadnie przyjął podane przez niego kwoty wydatków. Jednocześnie sąd w zaskarżonym postanowieniu w pełni zasadnie przyjął, że podane przez skarżącego kwoty ponoszonych wydatków na korepetycje syna, kino czy teatr, nie mają charakteru koniecznych kosztów utrzymania. Zasadność twierdzeń sądu jest oczywista – wydatki na korepetycje syna, kino czy teatr, nie mają wpływu na utrzymanie skarżącego i jego rodziny. Wydatkami, które taki wpływ mają, są np. wydatki na media czy żywność – bez ponoszenia których nie jest możliwe utrzymanie jednostki, a tym bardziej kilkuosobowego gospodarstwa domowego.
Mając na uwadze powyższe, skoro zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.